Hollands Dagboek: Hans Prade

Hans Orlando Prade (62) kwam twee jaar geleden naar Nederland. Hij was tien jaar voorzitter van de Surinaamse Rekenkamer. Deze week werd zijn studievriend Ronald Venetiaan gekozen tot president van Suriname. Hij is getrouwd, heeft vijf kinderen en vijf kleinkinderen.

Woensdag 2 augustus

Vandaag heeft Feyenoord open dag. Ik ga er heen met Abigail (mijn kleindochter). Onderweg in de metro en in de bus is het al heel erg gezellig met al dat grut, begeleid door vaders, moeders, opa's en oma's al dan niet gestoken in Feyenoord-outfits van diverse jaargangen.

Rond het stadion is het een echte kermis. Er wordt veel verkocht. Voetbal is big business.

In het stadion zijn de supporters zelf de grootste attractie. Baby's, dikbuikige vaders, stokstijve en gebogen opa's, opzichtig geklede en hevig rokende tienermeisjes, stoere jongens, zwarte jongetjes met hun timide moeders die zo te zien dromen van een grote voetbalcarrière. Mannen en vrouwen zodanig getatoueerd, gepierced en verder toegetakeld dat je niet durft te kijken.

Het is verbijsterend hoe die hele massa eensgezind meedoet met het gezang en gehos. Ik val duidelijk uit de toon. Abigail ook, want hoewel ze pas tien is, doet ze niet mee met de massale uiting van clubliefde. We worden pas enthousiast bij het verschijnen van de spelers. Dudek krijgt het meeste applaus. En dat verdient hij.

Als we uitgehongerd thuis komen ga ik eerst op internet kijken hoe de kandidaatstelling voor het presidentschap in Paramaribo is verlopen. Zeven parlementsleden mogen een kandidaat voordragen.

De voordracht van Ronald Venetiaan is door 33 leden ondertekend. Dat zijn alle leden van de Nieuw Front-fractie, minus Ronald zelf, plus een lid van DA 91.

Het lijkt er verdacht veel op dat de leiding alle leden heeft gedwongen te tekenen om overloop, zoals in 1996, te voorkomen. Toen was Ronald ook kandidaat. Hij haalde toen de tweederde-meerderheid in het parlement niet. Uiteindelijk werd hij in de Verenigde Volksvergadering verslagen door het overlopen van de KTPI en een gedeelte van de VHP.

Ze zullen het toch niet weer doen vooral nu we weten wat voor ellende daarop is gevolgd?

Donderdag

Er is inderdaad weer geprobeerd vuil spel te spelen. Ik hoor via een directe rapportage van een persconferentie van één der partijleiders van het Front dat `vooraanstaande personen' hebben geprobeerd om een ondervoorzitter van de VHP kandidaat te stellen om te voorkomen dat Venetiaan 34 stemmen haalt. Het doel was om de verkiezing, net als in 1996, in de Verenigde Volksvergadering te laten plaatsvinden.

Ondertussen blijft toch de spanning of Venetiaan wel 34 stemmen haalt. Theoretisch moet dat geen probleem zijn omdat de stemmen van de 33 ondertekenaars plus zijn eigen stem wel genoeg zijn. Maar je weet nooit of personen in eigen gelederen zich van stemmen zullen onthouden of zelfs tegen stemmen.

Vrijdag

Vandaag om tien uur 's avonds Nederlandse tijd komt het Surinaamse parlement bijeen om de president en de vice-president te kiezen. Ik heb een afspraak om in de uitzending van Met het oog op morgen op te treden zodat we heet van de naald de verkiezing van Ronald kunnen begroeten.

Ik heb er echter een hard hoofd in omdat parlementsvergaderingen in Suriname, vooral als ze belangrijk zijn, altijd te laat beginnen. Soms wel 3 uur te laat of zó laat dat ze uiteindelijk worden uitgesteld. Deze keer hebben ze zichzelf overtroffen. De vergadering is minder dan een half uur te laat, maar toch zodanig dat ik het verloop van de vergadering niet meer thuis kan volgen.

Tijdens de uitzending verneem ik het resultaat van de stemming. Ronald heeft 37 stemmen gehaald en is dus gekozen. Ik ben opgelucht.

Wat moet de nieuwe regering als eerste doen, wordt mij gevraagd. Dat hebben ze zelf opgeschreven in hun verkiezingsprogramma. Naast de gemeenplaatsen als herstel van de rechtstaat en goed bestuur staan hoog op de lijst corruptiebestrijding, onderzoek naar mensenrechtenschendingen, onderzoek naar contracten die de staat heeft afgesloten en openbaarheid van bestuur.

Als ze alleen deze concrete zaken aanpakken, brengen ze al een ommekeer tot stand die ongekend is in Suriname. Deze beloften zijn echter al vele malen gedaan. De wil zal er wel bij enkelen geweest zijn, maar de moed was er niet.

Het ALLEREERSTE en belangrijkste dat de regering dus moet doen is vertrouwen in het bestuur van het land zien te winnen zodat de bevolking meewerkt aan de noodzakelijke maatregelen.

Dat vertrouwen komt alleen als de verantwoordelijken persoonlijk, stuk voor stuk, het goede voorbeeld geven. Integriteit en soberheid zijn sleutelwoorden. Voor de nieuwe president is dat geen probleem, maar kan hetzelfde gezegd worden van zijn omgeving?

In zijn vorige ambtsperiode had hij het volk eens laten weten dat hij omringd was door `tarantula's', maar wie dat waren heeft hij toen niet gezegd. Die fout mag hij niet meer maken. Laat weten wie de gifspuiters zijn!

Zaterdag

Ik heb me voorgenomen om vandaag in het Radio 1 Journaal van de VARA uit het verkiezingsprogramma te citeren. Marcel Oosten geeft me de gelegenheid daartoe, maar veel komt er niet van terecht omdat het programma een eigen dynamiek heeft en zo flitsend is dat het voorbij is voor je er erg in hebt.

Toch ben ik blij dat ik weer heb gezegd dat de regering de betaling aan Ballast Nedam voor de bouw van twee bruggen opnieuw moet bezien.

De oude regering heeft de bruggen laten bouwen zonder enige inspraak, zonder openbaarmaking van de plannen, zonder een economische haalbaarheidsstudie, zonder openbare aanbesteding en zonder financiële onderbouwing. Niet alleen de Rekenkamer mocht niets weten, maar ook het parlement kreeg geen relevante informatie. Tijdens een geheime vergadering van het parlement werd eens iets door de president gezegd. Verder niets.

Tijdens de verkiezingscampagne heeft de parlementsvoorzitter van toen bekend gemaakt dat er 35 miljoen Nederlandse guldens aan steekpenningen is betaald. Ze was toen in de regeringscoalitie en moet dus wel iets hebben geweten. Als de regering geloofwaardig wil zijn, moet ze deze duistere zaak laten onderzoeken.

's Avond in het TV-Journaal van acht uur acht ik het voorbarig dat, zoals enkele kamerleden willen, de Nederlandse minister van Ontwikkelingsssamenwerking als een bemoedigend gebaar naar Suriname afreist. Dat initiatief moet van de Surinaamse regering zelf komen. Ook al waren we het er niet mee eens, het was toch de Surinaamse president die in september van 1997 het overleg tussen de twee ministers van Ontwikkelingssamenwerking heeft afgeblazen.

De Surinaamse regering moet trouwens enige tijd worden gegund om de failliete boedel te bekijken en om prioriteiten te stellen. Aan de andere kant ben ik het beslist oneens met degenen die vinden dat Suriname eerst een gedegen plan op tafel moet leggen alvorens Nederland ontwikkellingsgelden ter beschikking kan stellen.

Er is juist alle aanleiding om Nederland te vragen om vooruitlopend op de nog op te stellen saneringsplannen, begrotingssteun aan Suriname te verlenen. Zonder een functionerend staatsapparaat kunnen de gewenste plannen immers niet tot stand komen.

Voor de gemiddelde Nederlander is het onvoorstelbaar dat een regering zo te keer kan gaan als de op haar laatste benen lopende Surinaamse regering heeft gedaan.

Zondag

Deze zondag ga ik niet naar de kerk. Ik ga Hans (mijn oudste zoon) helpen om zijn tuin op te knappen. We worden geholpen door Yannick, mijn kleinzoon van tweeënhalf jaar.

Het laatste dat ik doe voor ik weer naar huis ga is een nieuwe bolderwagen in de grondverf zetten. Sandra, mijn schoondochter, kan dan later het karwei afmaken.

Maandag

De ochtendkranten geven elk op hun wijze verslag van de verkiezing in Paramaribo. In Suriname moeten ze nog op adem komen. Na de teleurstelling dat in de nieuwe regering weer tenminste zestien ministers en twee onderministers zullen zijn, komt nu het bericht dat de nieuwe president op zaterdag a.s. wordt beëdigd in een sobere bijeenkomst van het parlement, waarna direct de ministers in functie zullen treden.

Het is te hopen dat deze soberheid het kenmerk is van de regering.

We moeten eens af van de gewoonte dat ambtsdragers, nog vóór ze zelfs iets hebben gepresteerd, zich laten verwennen met onder andere braspartijen, een nieuwe dienstauto of een nieuwe lichting personeelsleden die elkaar voor de voeten lopen.

Dinsdag

In de krant lees ik een reactie van Ballast Nedam op een uitlating van Venetiaan dat hij wil overleggen over de betaling van de schuld. Kennelijk zijn ze ook in Paramaribo tot de conclusie gekomen dat deze molensteen om de nek van het land ondraaglijk is.

Een functionaris van Ballast Nedam blaast hoog van de toren. Als er niet betaald wordt staat de deurwaarder op de stoep.

Voor mijn part gebeurt dat inderdaad. In een rechtszaak kan dan blijken of het bij de bouw van de bruggen wel koosjer is gegaan. In ieder geval is bekend geworden dat de schuld van het land 55 miljoen gulden bedraagt. Eerder wisten we dat niet.

Het schijnt dat er is gelobbyd op Buitenlandse Zaken om deze schuld uit de ontwikkelingshulp te laten betalen. Dat zou een schande zijn, ook al zou Suriname zelf daarom vragen.

Mede door het ontwikkelingssamenwerkingsverdrag staat Nederland er terecht op dat ontwikkelingsgelden pas beschikbaar kunnen worden gesteld na een (meestal tijdrovende en uitgebreide) openbare aanbestedingsprocedure. Dat is altijd zo geweest ondanks de veel gehoorde beweringen dat Suriname ontwikkelingsgelden verkwanselt. Als dat inderdaad zo is dan treft Nederland ook schuld.

Nu komt erbij dat regeringsfunctionarissen niet zo lang geleden de `corruptieve bende' in Suriname hebben gehekeld. Het is daarom onaanvaardbaar als een Nederlandse firma die meegewerkt heeft aan een duistere procedure achteraf nog een bijzondere behandeling krijgt.

Zonet heb ik kunnen vaststellen dat op 17 december 1997 alle OESO-landen waaronder Nederland, het verdrag tegen corruptie gepleegd in internationale zakelijke transacties hebben ondertekend.

Tot nu toe hebben 23 landen dit verdrag geratificeerd. Helaas is Nederland daar (nog) niet bij. Maar zoals te doen gebruikelijk zou men hier alvast in de geest van het verdrag kunnen werken. Een van de aanbevelingen is om betaalde steekpenningen niet voor de belastingen aftrekbaar te laten zijn. Ik geef er een lief ding om te weten hoe de belastingaangifte van Ballast Nedam eruit ziet.

Woensdag 9 augustus

Feyenoord heeft weer teleurgesteld. Ze hebben gisteravond op een stuntelige wijze met 2-1 verloren van Sturm Graz. Ik ben toch meer supporter dan ik pleeg te beweren. Mijn trainershart bloedt ook, want het was beslist niet nodig.

Venetiaan is integer en sober, maar geldt dat ook voor zijn omgeving?