Hier heeft gewoond

Joan Derk van der Capellen tot den Pol, voorman der Patriotten, 1741-1784. Zwolle, Bloemendalstraat 12.

Grote versierde steen met voornamelijk Engelse tekst: `Erected by the Holland Society of New York a.d. 1908. Joan Derck van der Capellen tot den Pol, ridder in de ridderschap van Overijssel 1741-1784. In grateful recognition of the services rendered by him during the war of the revolution on behalf of the united colonies of North America 1775-1783 which materially contributed towards the establishment of their independence as a nation.

Een man van adel met dubbele achternaam die de revolutie steunde, destijds de Amerikaanse revolutie. Vandaar het eerbetoon uit Amerika op dit Zwolse huis, waar hij een tijdlang heeft gewoond: in grateful recognition.

Joan Derk van der Capellen tot den Pol was een oprechte democraat, die moderne republikeinen nog tot voorbeeld strekt. Voorman der Patriotten en als zodanig verklaard tegenstander van stadhouder Willem V en de gehate drostendiensten, die erop neerkwamen dat boeren jaarlijks enkele dagen gratis voor hun heer moesten werken. Door Joans politieke acties werd dit feodale recht afgeschaft, maar de stadhouder van Oranje bleef voorlopig zitten.

Aanvankelijk waren ze goeie maatjes, Willem V en Van der Capellen, tot laatstgenoemde in de ban raakte van de gebeurtenissen in Amerika, waar opstandige kolonisten sinds 1775 het Engelse gezag bestreden. De prins stond aan Britse zijde, de Overijsselse ridder schaarde zich achter de rebellie, die hij openlijk vergeleek met de Nederlandse vrijheidsstrijd tegen Spanje. Van der Capellen wilde, radicaal als hij was, een snelle erkenning van de `United States of North-America', die zich in 1776 van het moederland afscheidden, en ook daarin zou hij zijn zin krijgen.

Het staat allemaal met zoveel woorden op de steen in de Bloemendalstraat: zijn ijveren heeft wezenlijk bijgedragen tot de onafhankelijkheid van de VS, al duurde het tot 1908 voor de dankbetuiging gestalte kreeg.

Een paar biografische feiten nog. Joan Derk van der Capellen tot den Pol werd in 1741 in Tiel geboren. Hij studeerde rechten in Utrecht, waar hij vijf jaar colleges volgde zonder één examen te doen, maar dat was blijkbaar geen belemmering voor een politieke carrière. Van de man is verder bekend dat hij bijna zijn hele leven tobde met een ingewandskwaal. Hij is op 42-jarige leeftijd in Zwolle gestorven.

Frits Boersma. Dagboek van Nederland. 1984.