Finkelstein

Het artikel over Norman Finkelstein (Z, 5 aug.) wekt de indruk alsof heel de joodse gemeenschap in Amerika `het lijden' monopoliseert. Het lijkt mij daarom gewenst de aandacht te vestigen op het boek van de Amerikaanse rabbijn Michael Lerner, `Jewish Renewal', waaruit blijkt dat zulks geenszins het geval is. Over zijn ervaringen in de Hebreeuwse school, bijvoorbeeld, vertelt hij: ,,Als wij het waagden het leven der Palestijnen in de vluchtelingenkampen ter discussie te stellen, werd ons onmiddellijk toegevoegd dat wij niet loyaal waren.''

In feite oefent Lerner in zijn boek felle kritiek op de Israelische politiek in het algemeen en op haar rechtvaardiging door — overigens lang niet alle! — Israeli's op grond van de holocaust, alsof het `Gedenk de Holocaust' voldoende reden was voor welke politiek van de staat Israel dan ook.

Lerner wijst erop dat toen het Westen de wereld veroverde vele tienduizenden over de kling werden gejaagd en dat ook heden nog slachtingen worden aangericht. De aantallen mogen dan niet in de miljoenen lopen, het lijden is er niet minder om. ,,(We) become blind to the pain of others, unable to hear their pain and their cries because we are overwelmed with our own'', aldus Lerner.

De Israelische filosoof Adi Ophir voorspelde, met enige overdrijving dat er uiteindelijk een judaïsme zal ontstaan welks voornaamste aandacht op de holocaust zal zijn gericht. Het zou zijn eigen geboden hebben: ,,I am the Holocaust. Thou shalt have no other Holocausts before me. Remember the Holocaust to keep it holy.''

Ik vind het onbegrijpelijk dat Finkelstein geen mededelingen doet over een beweging in Amerika die al vijftien jaar een twee-maandelijks tijdschrift uitgeeft, Tikkun. Het tijdschrift, waarvan Lerner een der redacteuren is, is geheel gewijd aan `Jewish critique of politics, culture and society' in Amerika en Israel. Het richt zich tegen het moderne zionisme en op het behoud van het oorspronkelijke judaïsme.

Lerner waarschuwt in zijn boek dan ook, dat als het streven van de joden gericht is op het fysieke overleven van mensen `met joodse genen' en niet op de essentie van het jood zijn, dan zal er op den duur geen enkele jood zijn.