`De overheid is niet trots genoeg op zichzelf'

Ir. Cornelis (Kees) Vriesman (55), tot begin 1998 directeur Vastgoed van ABN Amro, nu directeur-generaal Ruimtelijke Ordening van het ministerie van VROM:

,,Ik zal niet gauw vergeten hoe ze bij de bank reageerden. Ik was rond met het departement, het zou die week bekend worden. Ik ging naar de VS voor een grote vastgoeddeal. Ik kon niet hebben dat de Raad van Bestuur mijn benoeming in de krant las. Dus ik naar ze toe. `Ik word voorgedragen als directeur-generaal op VROM. `Kees!', zeiden ze, `Kéés! You're kidding.'

,,Zelf heb ik niet lang geaarzeld. Ik werd voorjaar 1998 gebeld, voerde een gesprek met toenmalig minister Margreeth de Boer, het was snel rond. Voor mij is deze baan een jongensdroom. Als kind las ik met rode oortjes Het verjaagde water van Den Doolaard. Ik heb civiele techniek in Delft gestudeerd, werkte bij Rijkswaterstaat tijdens de Oosterscheldewerken. Wie dan jaren later, op zijn 52ste, leiding mag geven aan de inrichting van Nederland, gaat niet mieren over salaris. Ik heb ongeveer de helft ingeleverd. Doet me weinig. Ik heb geen boot of tweede huis. Hóef ik niet.

,,Nederland in 2030, daar mag ik over nadenken, in een omgeving van deskundige, dynamische ambtenaren. Ik geniet iedere dag. Het is onzin dat in het bedrijfsleven harder wordt gewerkt of meer gepresteerd. Voordat ik naar de bank ging was ik directeur van een aannemersbedrijf. Daarvoor was ik al bij VROM en Verkeer en Waterstaat. Ik ken beide culturen. De verschillen worden overdreven. De overheid is niet trots genoeg op zichzelf.

,,Bij de bank zijn er mensen die denken dat ik nu mandarijn temidden van dorknopers ben. Die denken: Kees, bij Vastgoed had je een miljardenbedrijf, nu moet je de schoenen van de minister poetsen. Een van mijn idealen is die misverstanden te doorbreken. Van mij krijg je geen idealistisch verhaal over de publieke zaak als het hoogste goed. Maar andersom is de private sector ook niet de maat der dingen. Niet de huilverhalen ophemelen van ondernemers die te weinig hebben gepresteerd en de schuld bij de overheid leggen.

,,Bij de bank moest ik verdienen en de aandeelhouder conveniëren. Als aannemer had ik daarnaast de verantwoordelijkheid voor zevenhonderd man personeel met hun gezinnen. Hier kraak ik mijn brein over de ruimtelijke ordening van Nederland en de West-Europese context. Het politieke spel in de Haagse top is niet wezenlijk anders dan de top van de bank. Overal worden trucs uitgehaald.

,,Ik vind dat je medewerkers bijzonder moet belonen bij bijzondere inzet en resultaat. Als de minister in de Kamer scoort met een nota van een van je mensen, moet je zo iemand er even uitlichten. Dat deed ik in het bedrijfsleven, dat doe ik hier. Wellicht zou dat elders in de overheid vaker moeten gebeuren.

,,Ook op VROM speelt dat we geen wetgevingsjuristen kunnen krijgen. Het maakt mij buitengewoon bezorgd. We hebben ook voor andere functies groeiende problemen bij de werving van personeel. Een paar maanden geleden hebben we er beraad over gehad. We moeten laten zien hoe interessant, invloedrijk en uitdagend de overheid is. En dat we meer dan het bedrijfsleven bereid zijn na te denken over zorgverlof, kinderopvang, dat soort zaken. Werken bij de overheid is veel leuker dan mensen weten. Maar dat moeten we ook laten zien.''