DE MAGISCHE COBEK

Geel gekleurde vissen in een van palmblad gevlochten mandje, bergen hete pepers gerangschikt naar kleur en grootte, tientallen soorten gedroogde visjes, stapels papaya's, wonderlijke zwarte noten, petehbonen nog in de peulen. Op de markt in Jakarta bleek het boekje Eat smart een uitkomst. Niet alleen zijn er zoveel vreemde dingen te zien, ik werd ook gek van de verschillende namen die ik doorkreeg. Die wonderlijk zwarte noot werd een kluwek, een keluak en een kepencong genoemd. En een kemiri is hetzelfde als een kumbik. Makkelijker te onthouden is het woord voor saffraan: koma koma. En ook de vertaling van inktvis, cumi cumi, kon ik goed aan. In Eat smart (Gingko Press, 1997) is een handige vreemde eetwoordenlijst met uitleg opgenomen en ook wordt er bij bepaalde gerechten vermeld of ze bijvoorbeeld onweerstaanbaar, traditioneel of gewoon lekker zijn.

Ik ben dit boek nog niet in Nederland tegengekomen. Wel het informatieve kookboek De originele Balinese keuken van Lonny (uitgeverij Tirion, Baarn), waarin heel ook veel ingrediënten worden uitgelegd en Lonny een pleidooi houdt voor het gebruik van de cobek, de stenen vijzel, en de ulekan, de stamper. Volgens Lonny komen bij het fijnwrijven in een vijzel oliën en sappen vrij die zorgen voor een volle smaak. De electrische keukenmachine is daarentegen een kapotslaander en geen fijnwrijver.

Vandaag het recept voor een komkommersoep; met kleine cobek-oefening. Snijd de komkommers in de lengte doormidden en schraap met een lepel het zaad eruit. Snijd de komkommers in plakjes, Snipper de gepelde sjalotjes. Wrijf de geschilde gemberwortel, de in stukjes gesneden rawit (zonder steel) met de trassi en de suiker in de vijzel fijn.

Doe dit mengsel in een kom en roer er 3 dl water door en een beetje zout. Voeg komkommer en sjalotjes toe. Laat de soep zeker 30 minuten op een koele plaats staan. Schep alles af en toe om.

    • Anne Scheepmaker