Belgrado staat bezoek toe, al vonnis geveld

De Nederlandse regering heeft gisteren van de Servische autoriteiten toestemming gekregen om op bezoek te gaan bij de vier Nederlandse mannen die al enkele weken gevangen zitten in Belgrado.

De mannen moeten een straf uitzitten van ten minste dertig dagen. Zij blijken al een aantal weken geleden veroordeeld door een administratieve rechtbank op grond van illegale grensoverschrijding.

Dat heeft de Nederlandse zaakgelastigde in Belgrado vernomen van een van de Joegoslavische advocaten die de familieleden in de arm hebben genomen, zo heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. Verwacht wordt dat de straf omstreeks 18 augustus zal zijn uitgezeten.

De vier worden ook verdacht van ,,zware criminele misdrijven''. Het strafrechtelijke onderzoek naar deze beschuldigingen is nog steeds gaande, een formele aanklacht is nog niet opgesteld.

Een woordvoerder van het ministerie zegt ,,erg verbaasd'' te zijn dit via een advocaat van de families te hebben moeten vernemen. Nederland heeft protest aangetekend bij het Joegoslavische ministerie van Buitenlandse Zaken ,,over het feit dat de vier zijn veroordeeld zonder tussenkomst van een door henzelf gekozen advocaat en ook dat de ambassade niet eerder is geïnformeerd over deze veroordeling''.

Het Joegoslavische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gisteren aangekondigd dat een vertegenwoordiger van de Nederlandse ambassade de vier gevangenen mag bezoeken.

Deze informatie staat in een nota die de Joegoslavische autoriteiten aan de Nederlandse ambassade hebben overhandigd. Daarnaast is meegedeeld dat de gedetineerden in een rechtbank in Belgrado vastzitten en dat ze spoedig zullen worden voorgeleid aan de onderzoeksrechter in die stad.

Zaakgelastigde K. Klompenhouwer gaat de vier Nederlanders waarschijnlijk dit weekeinde bezoeken. Nederland hoopt dat familieleden hem mogen vergezellen. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken verwacht dat het bezoek op korte termijn zal plaatshebben. Nederland heeft de Joegoslavische autoriteiten om opheldering gevraagd over de vraag waarom de arrestatie pas na drie weken is gemeld.

Ook wil de Nederlandse regering informatie over de reden voor de arrestatie, hoe dat is gebeurd en over de omstandigheden waaronder de vier worden vastgehouden.

GEVANGENEN: pagina 3

Bijna twee weken lang, sinds Joegoslavië de arrestatie bekendmaakte, heeft Nederland aangedrongen op toegang tot de vier mannen. Joegoslavië is daartoe volgens Den Haag op grond van internationale verdragen verplicht. De beschuldiging van ,,zware criminele misdrijven'' noemt de woordvoerder van het ministerie ,,een rare term en heel vaag''. Op de Joegoslavische televisie werd na de arrestatie een grote verzameling messen getoond die het viertal bij zich zou hebben gehad.

De Nederlandse ambassade in Belgrado heeft de informele hulp ingeroepen van het Rode Kruis en van andere ambassades. Volgens Den Haag bestaat er veel contact met Groot-Brittannië en Canada. Van die landen zijn ook recent burgers in Joegoslavië gearresteerd. Zij kregen vrij snel toestemming voor bezoek van de autoriteiten. Ook de Verenigde Naties hebben inmiddels geprotesteerd bij Joegoslavië over het niet naleven van internationale verdragen met betrekking tot gevangenen.

T. van Schaik, de vader van de gedetineerde Bas, reageerde gisteren relativerend op de berichten: ,,Wat er allemaal wordt verteld is mooi, maar ze zijn nog steeds niet bezocht.'' Van Schaik houdt met de mogelijkheid rekening dat het strafrechtelijke onderzoek in Joegoslavië niets oplevert en dat zijn zoon spoedig vrij komt: ,,Als je 24 uur in een auto hebt gereden (de reis van Nederland naar Joegoslavië), kun je toch niet veel meer uithalen zou ik denken.'' Toen de vier Nederlanders twee weken geleden voor de Joegoslavische televisie werden gepresenteerd, beschuldigde minister Matic van Informatie ze van terroristische plannen. Zo zouden ze president Milosevic in een skibox hebben willen ontvoeren of zijn hoofd via de post naar president Clinton toe willen sturen, zoals een van de Nederlanders op videobeelden verklaarde. De omgeving van de vier zegt dat de jongens op weg gingen voor een survivalvakantie in de Balkan.