Als Tantalus in de virtuele cockpit

Stap in de wereld die Flight Simulator heet. Virtueel vliegen met alle soorten vliegtuigen uit de hele wereld – inclusief bijbehorende cockpits, geluiden, en real time weersinformatie.

Altijd al piloot willen worden, maar net niet goed genoeg in de exacte vakken? Niet de aandacht op de weg kunnen houden als er, bij het passeren van Schiphol, een vliegtuig van de Kaagbaan opstijgt? Nooit de verleiding kunnen weerstaan om tijdens de vakantievlucht toch even een blik in de cockpit te werpen?

Geen nood, want voor mensen met fascinatie voor luchtvaart is er sinds 1982 het vliegsimulatieprogramma Flight Simulator (FS) van Microsoft. Het programma, dat inmiddels aan zijn achtste versie toe is, is al jaren een zeer goed lopend pcspelletje met miljoenen fans, al zullen die het woord `spelletje' als vloeken in de kerk kwalificeren. We hebben het immers over een programma dat specifieke vliegvaardigheden vereist en desgewenst zo realistisch kan worden ingesteld, dat zelfs vliegscholen het als trainingsprogramma gebruiken. Met FS kan je vliegen met de Concorde of een zweefvliegtuig, landen op 20.000 vliegvelden en alle weertypes simuleren.

Naast het basisproduct is er software te koop met gedetailleerde aanvullingen (add on's) van stukken landschap (sceneries) uit de hele wereld en alle soorten vliegtuigen, inclusief bijbehorende cockpits en geluiden. Verder zijn er toevoegingen verkrijgbaar die ervoor zorgen dat er professioneel genavigeerd kan worden, compleet met hoorbare instructies vanuit de verkeerstoren. En voor de echte freaks zijn er zelfs stuurknuppels en roerpedalen te koop. Niet voor niets zet Microsoft FS in de markt als een product `voor piloten en serieuze luchtvaartenthousiasten'.

Ook andere bedrijven liften mee op het succes en bieden tientallen add on's aan. Bovendien heeft zich op het internet een levendige flightsim community ontwikkeld, waarbinnen FS-fans gratis zelf-geprogrammeerde aanvullingen aanbieden die vaak van een betere kwaliteit zijn dan wat commercieel verkrijgbaar is. Op internet richten de flightsimmers virtuele maatschappijen op en discussiëren ze in forums over de recente ontwikkelingen.

Van de nieuwste Flightsimulator, FS2000, heeft Microsoft twee versies uitgebracht, een gewone en een indrukwekkend klinkende `professional' edition, die eigenlijk niet veel meer toevoegt dan op het internet gratis verkregen kan worden. Maar het is een slimme commerciële zet, net als de gewoonte om iedere drie jaar een nieuwe basisversie op de markt te brengen. Die bevat dan zo veel nieuwigheden dat de echte FS-liefhebber de verleiding niet kan weerstaan.

Inmiddels is FS2000 alweer een tijdje op de markt en rijp voor evaluatie. Het verschil met voorganger FS98 is groot. Zo wordt er gebruikt gemaakt van een nieuw 3D grafisch systeem, waardoor bijvoorbeeld wolken veel realistischer zijn geworden. Ook zijn de vliegtuiggeluiden sterk verbeterd en bevat FS2000 het professionele GPS-navigatiesysteem, waaronder een mondiale database met bijna alle vliegvelden, routes en koersbakens. Daarnaast heeft Microsoft op een slimme manier het internet, waar FS toch al een grote rol speelt, in het nieuwe product weten te integreren. Via de real world weather-optie, maakt het programma contact met een site waar het actuele weer van de hele wereld staat opgeslagen. FS zorgt er vervolgens voor, dat het op de plek waar je je op dat moment in het vliegprogramma bevindt, net zulk weer is als in de echte wereld, inclusief regen, donderbuien of sneeuw.

Zo is het basisproduct sterk verbeterd. Maar de details lijkt Microsoft vooral over te laten aan anderen die, al dan niet commercieel, aanvullingen bieden. De kwaliteit van sommige vliegtuigen, cockpits en landschappen in FS is middelmatig en soms slordig. Zo houden op enkele vliegvelden taxibanen ineens op en lopen er rivieren over bergen heen in plaats van door de dalen. Maar met aanvullingen is dat vaak te verhelpen.

Structureler is het probleem van de framerates (het aantal beeldjes per seconde), een cruciaal aspect voor een simulatieprogramma, omdat dit bepaalt hoe vloeiend FS op je monitor te zien is. Op de verpakking wordt een intern werkgeheugen van 64 Mb aanbevolen, maar de ervaring leert dat FS2000 eigenlijk alleen maar goed te draaien is als je beschikt over het dubbele daarvan, zeker als er aanvullingen bijkomen. Zo heeft het Italiaanse bedrijf Lago een gedetailleerde uitbreiding van Schiphol uitgebracht (waarbij zelfs het logo op een hotel is te lezen), maar zonder snelle processor en – vooral – veel werkgeheugen, is deze nauwelijks te draaien.

Op internet wordt steen en been geklaagd over deze tantaluskwelling: je ziet hoe mooi het is, maar kan er niet bij, tenzij je je computer voor veel geld laat uitbreiden. Bruce Williams, een van Microsoft's ontwerpers in Amerika, onderkent dit probleem. Hij wijst op de vele grafische verbeteringen die nu eenmaal geheugenruimte vreten. Bovendien kunnen gebruikers het programma `uitkleden' door sommige functies uit te schakelen, aldus Williams. Maar dát staat niet op de verpakking en is natuurlijk ook niet waarom je 179 gulden op de toonbank legt.

Het succes van FS heeft Microsoft inmiddels concurrentie opgeleverd, waarvan het programma Fly! het belangrijkste is. Hier zijn de vliegtuigen en de cockpits veel gedetailleerder dan de standaard Microsofttoestellen, maar het Fly-landschap laat nog veel te wensen over. Bovendien is de schare FSaanhangers zo groot en zijn er zoveel aanvullingen op de markt, dat het nog wel even zal duren voordat Microsoft last van de concurrentie krijgt. Toch zou het bedrijf er goed aan doen om haar programmeurs wat `reparatiesoftware' te laten ontwikkelen die de snelheid van de framerates bevordert en die gratis op het internet beschikbaar te stellen. Want het is leuk als fascinatie voor de luchtvaart bevredigd kan worden, maar het moet natuurlijk wel realistisch zijn, analoog aan Microsoft's eigen marketing-slogan voor het product: As real as it gets.

De homepage van Flight Simulator is: (www.microsoft.com/games/fsim). Enkele zeer uitgebreide verzamelsites zijn: (www.flightsim.com), (www.avsim.com), (www.microwings.com) (site over meer flightsimulators dan alleen Microsoft FS).

    • Joost Oranje