Rente Japan na tien jaar weer omhoog

De Japanse centrale bank heeft vandaag ondanks verzet van de Japanse regering voor het eerst in tien jaar tijd de rente verhoogd. De verhoging bedraagt 0,25 procentpunt.

Redenen voor de verhoging zijn de duidelijke tekenen van herstel en het verdwijnen van zorgen over deflatiedruk, zegt de bank. De daggeldrente stond sinds anderhalf jaar op feitelijk nul procent en is nu verhoogt naar 0,25 procent. De yen is licht gedaald na de bekendmaking van het besluit.

De regering had de verhoging willen voorkomen. Ze voerde in de aanloop naar de maandelijkse bestuursvergadering van de bank de druk op de centrale bank op. Een voor een tekenden ministers de afgelopen dagen verzet aan, maar zonder resultaat.

Premier Mori zei vandaag in een reactie zich zorgen te maken over de effecten op economisch herstel. Minister Taichi Sakaiya, hoofd van het Economisch Planbureau, zei te hopen dat er voldoende geld beschikaar blijft voor het bedrijfsleven.

De centrale bank is formeel sinds enige tijd onafhankelijk. Gouverneur Masaru Hayami had zich al publiekelijk uitgesproken voor de verhoging. Het is volgens waarnemers niet uitgesloten dat de regering met haar verzet de renteverhoging over zich heeft afgeroepen.

Eerder deze week verwachtten analisten nog dat er geen verhoging zou komen. Maar na alle druk zou afzien van verhoging vragen hebben opgeroepen over de onafhankelijkheid van de centrale bank.

De regering is voorstander van goedkoop geld om bedrijven te steunen die zuchten onder hoge schuldenlasten. Zo heeft onlangs een aantal bouwbedrijven hun bank moeten verzoeken een deel van hun schuldenlast kwijt te schelden. Vorige maand ging warenhuisketen Sogo failliet nadat grote publieke verontwaardiging een einde maakte aan een regeringsplan om een deel van de schulden ten laste van de belastingbetaler te laten komen.

Gouverneur Hayami meent daarentegen dat het goedkope geld bedrijven die fors zouden moeten herstructureren `lui' maakt en daarmee de lange termijn perspectieven voor Japan verslechteren. Onder het publiek is er ook gemor over de lage rente omdat spaargeld bij de bank niets oplevert.

De regering stelt daartegenover dat renteverhoging juist het risico oplevert dat de recentelijk opkrabelende economie weer in elkaar zakt. De afgelopen twee jaar kende de economie hoofdzakelijk krimp.

Sinds de Japanse hausse in grond- en aandelenprijzen eind jaren tachtig afliep, heeft de bank de rente almaar verlaagd in de hoop dat goedkoper geld de economie weer zou aanslingeren.

    • Hans van der Lugt