Nieuwpoort

In Boeken van 30 juni bespreekt Harm Stevens mijn boek Nieuwpoort 1600. De bekendste slag uit de Tachtigjarige Oorlog. Helaas wordt zijn recensie gekenmerkt door uit hun verband gerukte citaten en niet (goed) gelezen passages.

Stevens schrijft dat mijn analyse blijft steken in verontwaardiging over de `verwijtbaar grote zorgeloosheid', `onverantwoorde nalatigheid' en `uiterst laakbare houding' van de hoofdrolspelers en daardoor geen recht doet aan de staatkundige verhoudingen in de Republiek, noch een bijdrage levert aan het historisch inzicht in de besluitvorming voorafgaande aan de veldtocht en bij de beëindiging daarvan.

Bovenvermelde citaten hebben echter geen van alle betrekking op staatkundige verhoudingen of besluitvormingsprocessen, maar op totaal andere zaken: het achterwege laten van verkenningen en het zenden van koeriers. Stevens heeft de pagina's 22/3, 52, 54/58, 64, 142/3, 147/152, 156/158, 161, 163 en 167/169 niet (goed) gelezen. Daar komen de staatkundige verhoudingen, de besluitvorming betreffende de veldtocht en de verhouding Maurits-Oldenbarnevelt uitvoerig aan de orde. Bovendien worden hier en elders de geraadpleegde bronnen vele malen vergeleken en hoofdpersonen en situaties beoordeeld. Van een oppervlakkige veldtochtkroniek is geen sprake. Overigens is Stevens nog één categorie vergeten: de besluitvorming tijdens de veldtocht. Die wordt beschreven op pag. 64/5, 67/8, 70, 72/3, 87, 105, 142/144 en 147/8. Stevens ergert zich aan het gebruik van een `verdacht boek'. Hierin staan enkele komische typeringen. Eén daarvan heb ik op pag. 120 gebruikt. Helaas heeft Stevens deze bedoeling niet aangevoeld. Hetzelfde geldt voor een anekdote van Van Lennep over de sfeer tijdens het overwinningsbanket na de slag.

In Stevens' optiek behoort een historicus niet meer over `Nieuwpoort' te schrijven. `1600' is echter wel het bekendste jaartal uit onze geschiedenis. Het kan door zeer velen moeiteloos worden opgedreund zonder dat zij weten welke markante veldtocht achter dit jaartal schuilgaat. Daarom heb ik een populair-wetenschappelijk boek geschreven dat leesbaar is voor ieder die historisch geïnteresseerd is.

Stevens' kritiek plaatst een groot vraagteken achter de betrouwbaarheid van zijn recensie. Naar mijn mening hoort een dergelijke boekbespreking niet in NRC Handelsblad.

C.E.H.J. Verhoef, Ede

    • C.E.H.J. Verhoef