Minder oma's beschikbaar als kinderoppas

. Er zijn steeds minder oppasmoeders en -oma's die tegen een kleine vergoeding of voor een cadeautje op kinderen van familie of kennissen passen. Doordat steeds meer vrouwen werken wordt het steeds moeilijker om informele kinderopvang te vinden. Er blijven minder oppassen over, terwijl de vraag stijgt.

Dit meldt het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) in zijn blad Demos. Samen met de onderzoeksschool Arbeid, Welzijn en Sociaal-economisch Bestuur (AWSB), een samenwerkingsverband van vier universiteiten, heeft het NIDI onderzoek gedaan naar de knelpunten die de komende jaren zullen ontstaan in de informele kinderopvang.

Uit het onderzoek, bestaand uit een enquête en kringgesprekken, blijkt dat kinderen van vier jaar en ouder minder dan jongere kinderen aan de formele dagverblijven worden toevertrouwd. Lager opgeleiden en ouders met traditionele of godsdienstige opvattingen maken meestal gebruik van familie als oppas. Doorgaans zorgen opa en oma dan voor de kinderen. Hoger opgeleiden vertrouwen vaker op buren en vrienden. Verder zijn het vooral vrouwen die zich over de kinderen ontfermen.

Nederlandse ouders hebben een voorkeur voor `zelf zorgen'. Hulp door een bekende in de eigen omgeving van het kind is voor hen vaak het beste alternatief, zeker omdat de formele opvang weinig flexibel is. Dit geldt in het bijzonder de opvang van voor kinderen boven de vier jaar, die een deel van de dag op school zitten.

Doordat het verschil tussen vraag en aanbod van oppas steeds groter wordt, verwachten de onderzoekers een verschuiving naar meer betaalde vormen van dienstverlening. Ook het proces van individualisering draagt bij aan deze verzakelijking.

De enige `echte' informele kinderoppassers die op den duur overblijven zijn grootouders van boven de 65 jaar, zo denken de onderzoekers. Omdat deze senioren veelal vitaal zijn en goed in de slappe was zitten, hebben zij echter vaak wat anders te doen, zodat ze alleen geschikt zijn als `achtervang' bij calamiteiten.

Overheidsgeld voor oppasuitzendcentrales zien de onderzoekers als oplossing voor de terugloop. Zij pleiten ervoor om financiële middelen meer naar de informele sector te leiden. Nu komt de meeste steun ten goede aan hoger opgeleide ouders, die hun kinderen vaker naar officiële dagverblijven sturen. Betaald ouderschapsverlof zien het NIDI en de AWSB ook als oplossing. Dit zou de kans vergroten dat ook mannen hun werk een tijdje opzij zetten om voor de kinderen te zorgen.