`Gerontoprovo' - oud en rebels

Zijn Kamerlidmaatschap was min of meer een ongeluk. Zijn verblijf duurde niet langer dan drieëneenhalf jaar. En hij viel vooral op door zijn gebrekkige kennis van parlementaire zaken.

H.A. (Bertus) Leerkes (77), de gisteren overleden oud-fractieleider van de ouderenpartij Unie 55+, was de vrolijkste vertegenwoordiger van de zogenoemde grijze golf die in 1994 de Tweede Kamer veroverde. Hij opereerde met veel humor, maar tegelijk zonder veel kennis van zaken. Zelf noemde hij zich een `gerontoprovo': oud en rebels.

Leerkes, een gepensioneerde verpleegkundige, belandde in de Tweede Kamer als aanvoerder en enig Kamerlid van de Unie 55+, het onbekendere broertje van het Algemeen Ouderenverbond (AOV). Hij streefde in zijn derde levensfase geen politieke carrière na, maar voelde zich genoodzaakt de belangen van ouderen te verdedigen omdat de gevestigde partijen die hadden verzaakt. ,,Om te redden wat in de periode-Drees is bereikt'', zoals hijzelf zei.

De senior Leerkes manifesteerde zich als een man van het volk. Hij verbaasde zich over de hoogte van zijn `luxe' inkomen, zijn eerste klas-treinabonnement en de deftige omgeving waarin hij terecht kwam. De Enschedeër zag af van een pied-à-terre in Den Haag en hield doordeweeks aanvankelijk verblijf in een caravan op een camping in Rijnsburg.

Als Kamerlid voelde hij zich ,,net Niels Armstrong op de maan''. De Tweede Kamer was voor hem een vreemde wereld met rare gebruiken. Met uitnodigingen voor recepties bij ambassadeurs uit verre landen, met veel post en vooral met ingewikkelde procedures. Leerkes miste zo het Kamerdebat over de IRT-affaire dat het einde inluidde van het ministerschap van Hirsch Ballin en Van Thijn. En kondigde tot hilariteit van zijn collega's ooit aan tegen een motie te zullen stemmen die op dat moment allang was ingetrokken.

Leerkes mengde zich niet in de heftige ruzies die de twee ouderenpartijen en hun vertegenwoordigers in de Kamer uitvochten. Hij ,,ergerde zich er kapot aan'' en nam er ook publiekelijk afstand van. In 1997 leek hij nog op te gaan voor het lijsttrekkerschap van de inmiddels samenwerkende AOV en Unie 55+.

Maar najaar `97 beëindigde hij tussentijds zijn Kamerlidmaatschap. Leerkes maakte zich daarna in zijn woonplaats Enschede verdienstelijk als chauffeur voor ouderen. Zijn partij verdween bij de Kamerverkiezingen van 1998 uit de Tweede Kamer.