Wahid draagt deel van zijn taken over

President Wahid van Indonesië zal de dagelijkse leiding van zijn kabinet overdragen aan zijn vice-president, Megawati Soekarnoputri, en zich voortaan concentreren op binnenlandse veiligheid en buitenlandse zaken.

Met deze aankondiging kwam Wahid gisteravond tegemoet aan de kritiek uit het Volkscongres op zijn leiderschap in de afgelopen tien maanden. Wahid onderstreepte dat Megawati's verzwaarde taak van technische aard is, dat zij over de uitvoering aan hem verantwoording zal afleggen en dat de nieuwe taakverdeling niet afwijkt van het in de grondwet vastgelegde presidentiële systeem.

Megawati's nationalistische PDI-P werd dankzij haar charisma als oudste dochter van `founding father' Soekarno bij de verkiezingen van 1999 de grootste partij. Haar kandidatuur voor het presidentschap stuitte vorig jaar echter op een coalitie van islamitische afgevaardigden, die bezwaren hadden tegen vrouwelijk leiderschap of twijfelden aan haar islamitische overtuiging. Om haar aanhang te pacificeren werd zij vice-president, maar in die functie kwam zij nauwelijks uit de verf.

Wahid had het verlossende woord gesproken. Nadat kabinetssecretaris Marsilam Simanjuntak Wahids antwoord aan het Volkscongres had voorgelezen – de president is bijna blind – applaudisseerde de zaal langdurig. Toen Wahid de zittingszaal wilde verlaten, werd hij op de wangen gekust door parlementsvoorzitter Tanjung, tevens voorzitter van Golkar, de op een na grootste partij. Ook Golkar had kritiek geuit op Wahids `gebrekkig management'.

Er lijkt nu een einde gekomen aan de politieke manoeuvres achter de schermen om Wahid te bewegen een stap terug te doen bij de uitoefening van zijn bestuurlijke taak. De zes grootste fracties werkten aan een aanbeveling om de functies van staatshoofd en regeringsleider te scheiden en daarmee de facto het ambt van eerste minister te creëren. In brede kring werd echter betwijfeld of dat valt te rijmen met de grondwet. Die zal nog tijdens deze zitting van het Volkscongres op een aantal punten worden geamendeerd, maar een ruime meerderheid wenst vast te houden aan een presidentieel systeem. Wat Wahid nu voorstelt, behelst louter een herverdeling van taken tussen president en vice-president. Minister van Economische Zaken Kwik Kian Gie diende vandaag zijn ontslag in, vooruitlopend op de door Wahid aangekondigde reorganisatie van het kabinet.

Wahids repliek op de kritiek uit het Volkscongres is in verscheidene opzichten goed gevallen.

De president bedankte alle fracties voor hun ,,oprechte commentaren, die naar ik vertrouw zijn ingegeven door een diep besef van hun verantwoordelijkheid''. Hij liet weten zich niet te zullen verdedigen tegen ,,particuliere aantijgingen, voor zover die zijn ingegeven door de belangen of persoonlijke voorkeuren van betrokkenen'' en zich te beperken tot ,,het regeringsbeleid van de afgelopen tien maanden''. De veelgehoorde kritiek dat Wahids voortgangsverslag van maandag ,,te algemeen'' was en een feitelijke onderbouwing miste, beantwoordde hij met een cijfermatige uiteenzetting over de resultaten van het gevoerde economische beleid.

Wahid ging ook nader in op de eerder door hem aangekondigde wijziging van het kabinet. Dat wordt ,,geen simpele herschikking, maar een herstructurering die strookt met de overdracht van bevoegdheden aan de provinciebesturen''. Het aantal kabinetsposten zal dan ook drastisch worden teruggebracht en ook de zetelverdeling tussen de partijen zal waarschijnlijk worden herzien. Naar verluidt zullen de twee seculiere partijen, PDI-P en Golkar, meer kabinetsposten krijgen.

    • Dirk Vlasblom