Stadswachter-nieuwe-stijl

Stadswachters lopen er vaak voor spek en bonen bij, zo lijkt het. Ze kunnen een grote mond krijgen. Zoniet in Helmond. Daar krijg je gewoon een bekeuring.

Wie is er bang voor de stadswachter? Vijf jaar geleden, toen het idee postvatte om langdurig werklozen in te zetten als de ogen en oren van de politie, boezemden het stadswachtersuniform en het bijbehorende logo misschien nog ontzag in. Maar inmiddels weet iedereen dat stadswachters veel kunnen zeggen, maar weinig mogen doen.

Bij ernstige misstanden zullen ze de politie natuurlijk een seintje geven. Maar voor het kleine grut – hondenpoep, foute vuilniszakken en graffiti – willen de handhavers niet eens meer worden gestoord. De politie heeft het te druk met boeventuig en snelheidsduivels.

De 30-koppige stadswacht in het Brabantse Helmond laat zich niet langer kisten. Eerder deze week werden in het Kasteel-Raadhuis vier stadswachten beëdigd als buitengewoon opsporingsambtenaar. Acht anderen zijn in opleiding. Zij zijn de eerste stadswachters die ongehoorzame burgers ook daadwerkelijk sancties kunnen opleggen. Straffeloos je vuilniszak te vroeg buiten zetten kan in Helmond niet meer. Dat gaat 100 gulden boete kosten.

,,Stadswachters konden drie keer waarschuwen, maar werden dan nog steeds uitgelachen of nagezwaaid', zegt Joop van Stiphout, directeur Stichting Stadswacht Helmond in zijn kantoor op het centrale politiebureau. Zijn voorganger probeerde het gezag van de stadswachters meer glans te geven met rode en gele kaarten, maar Van Stiphout schafte die praktijk twee jaar geleden snel af.

Sinds twee dagen zijn de Helmondse stadsbewakers met bonnenboekjes uitgerust. Stadswachter Jolanda Aarts heeft het boekje nog niet hoeven trekken, maar ze is blij het op zak te hebben. ,,Onze waarschuwingen hebben nu wel consequenties.'

Het belang van de bevoegdheden moet niet worden overschat, vindt Van Stiphout. Kijken en luisteren blijven de belangrijkste bezigheden van de stadswachter. Alleen in het uiterste geval en wanneer er al een waarschuwing is gegegeven, wordt een proces verbaal opgemaakt.

Bovendien moet het de stadswachten ook niet al te aantrekkelijk worden gemaakt. De directeur vindt dat zijn organisatie een tussenstation moet blijven voor mensen die weer aan de slag willen en daarvoor een zetje kunnen gebruiken. Helmond (80.000 inwoners) heeft betrekkelijk veel werklozen, zo'n 2.500, die bij Van Stiphout maximaal 119 procent van het minimumloon kunnen verdienen.

Van Stiphout snapt niet dat niemand eerder op het idee is gekomen om stadswachten meer bevoegdheden te geven. ,,Er heerst toch een beetje het idee dat stadswachters niet zijn opgewassen tegen agressie als gevolg van een bekeuring.' Hij heeft veel positieve reacties ontvangen op zijn initiatief en hij denkt dat het een kwestie van tijd is voordat het landelijk wordt ingevoerd. Verschillende organisaties uit andere steden zijn al bij hem langs geweest.

Dus voortaan even informeren naar de bevoegdheden van de dienstdoende stadswachter voordat u een grote mond opzet.