Economische groei VS gaat afnemen

Aanwijzingen dat de Amerikaanse economie in groei gaat afnemen stapelen zich steeds meer op. Dinsdag publiceerde het ministerie van Arbeid in Washington nog mooie cijfers over de groei van de productiviteit en daling van de arbeidskosten, maar het zogeheten `beige book' dat gisteren uitkwam werpt een ander licht op de economische ontwikkeling.

Het beige book is een rapport van de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Het komt tien werkdagen voor elke bijeenkomst van de FOMC (Federal Open Market Committee), het beleidsbepalend comité van de Fed, uit.

Per bankdistrict bespreekt het de economische activiteit. Het overzicht over juni en juli ziet afnemende economische activiteit in de bouw en de industriële productie. Ook blijken de consumentenbestedingen terug te lopen. De rapportage kan aanleiding zijn voor de FOMC om de rente ongemoeid te laten.

Steeds meer economen verwachten ook dat de Fed zich op 22 augustus van verdere rentestappen zal onthouden. Sommige economische deskundigen geloven zelfs dat de geldverkrapping, die effectief tot een renteverhoging leidt, voor de huidige cyclus tot een eind gekomen is.

In de afgelopen veertien maanden heeft de Fed de rente in zes stappen effectief met 1,75 procent verhoogd om de economische activiteit te doen afnemen. Dit was nodig omdat de inflatierisico's dreigden toe te nemen, met name door krapte op de arbeidsmarkt.

Volgens een aantal economen stond eergisteren al vast dat de rente niet meer hoger hoeft. De gestegen arbeidsproductiviteitscijfers – 5,3 procent over het tweede kwartaal, 5,1 procent over de afgelopen twaalf maanden – hadden het werk voor de Fed al gedaan. Immers, een hogere productie per werknemer verlicht de druk op de arbeidsmarkt en is dus gunstig voor de inflatie.

,,Met een productiviteit die sneller stijgt dan de lonen, zijn de arbeidskosten effectief met 0,4 procent gedaald'', aldus econoom Edward Yardeni van Deutsche Morgan Grenfell in een commentaar. ,,Geen wonder dat de inflatiestijging zo gering blijft, ondanks de verdrievoudiging van de olieprijs sinds begin vorig jaar.'' Volgens Yardeni kan de Fed ,,de rest van de zomer vrijaf nemen''.

Gail Fosler, een vooraanstaande econoom die verbonden is aan de Conference Board, heeft voor 2001 een scherpe daling van de groei voorspeld. Fosler werd begin dit jaar door de Wall Street Journal uitgeroepen tot de econoom die de economische ontwikkelingen van 1999 het best had voorspeld. Een significante daling van de groei in de VS kan ingrijpende gevolgen hebben voor onder meer de wisselkoersen. De vraag naar euro's zal groter worden door toenemende economische groei in Europa, terwijl de dollar tegelijkertijd in waarde daalt.

Zolang echter de inflatie in de VS laag blijft en de rente betrekkelijk hoog zal de dollar op niveau blijven. Een factor die dit jaar een rol speelt zijn de presidentsverkiezingen.

In de regel zal de Fed niet eens de verdenking willen wekken dat zij zich zou laten beïnvloeden door welke politieke ontwikkeling dan ook. Dat zou de reden zijn dat na 22 augustus de Fed in elk geval met de handen over elkaar blijft zitten tot na de verkiezingen. Grote veranderingen in de economische groei of op de financiële markten zijn tot die tijd niet meer te verwachten. Dat geeft democratisch kandidaat Al Gore de kans te wijzen op de geweldige economische prestaties onder Clinton.

Sinds maart 1991 bevinden de VS zich al in de huidige economische groeicyclus. Dat is dus 114 maanden onafgebroken groei, een weelde die het land nog nooit eerder heeft gekend. Als het werkelijk de economie is die de uitslag van verkiezingen bepaalt (It's the economy, stupid!), dan zit Gore op rozen.

    • Lucas Ligtenberg