Volautomatisch dansen in een astronautenpak

Bart Baekelandt studeerde onlangs af als industrieel vormgever met zijn `Mamemo-suit', een pak dat de drager laat bewegen op het ritme van de muziek. ,,De deejay bepaalt hoe heftig de bewegingen zijn.''

Nog even en dan is de deejay de totale machthebber op de dansvloer. Want als het aan ontwerper Bart Baekelandt ligt, bepaalt hij straks niet alleen de muziek, hij krijgt ook de danser volledig onder controle. En wel met een speciaal pak, dat via elektronische impulsen en kunstspieren wordt aangestuurd. Een gebrek aan ritmegevoel zal in de nabije toekomst geen alibi meer zijn om je te onttrekken aan foxtrot- of tangolessen. Breakdance ligt dankzij deze uitvinding voor elke vergrijzende Nederlander binnen bereik.

Baekelandt (25) kreeg net een negen voor het `Mamemo suit', `make me move'-pak, zijn afstudeerproject Industrieel Ontwerpen aan de TU in Delft. De afdeling Productvernieuwing van TNO stond hem bij om de mens mechanisch en ergonomisch tot muziekrobot te transformeren. Een transformatie tot `cyborg', gehuld in een heftig roze gekleurde overall en uitgerust met rode, ballonachtige stootkussens op buik, benen en rug, zodat hij desnoods als duikelaar achterwaarts de grond kan raken, vervolgens weer kan opveren, om dan via de knie-`airbags' terug te stuiteren.

,,Het begon met de opdracht van Rotterdam Music Innovators om een bewegende pop te ontwerpen die op het podium als entertainer fungeert tussen muzikanten en danspubliek'', vertelt Baekelandt. ,,Al brainstormend kwamen we uit bij het concept van een danspak, een combinatie van technologie, muziek, kunst en podiumperformance. Er is in de jaren zestig al geëxperimenteerd met kunstspieren, dat was het probleem niet. Wij gebruiken nu veel lichtere, pneumatische kunstspieren, siliconen-`tubing' in een huls van kunststofdraden, die met banden op de armen wordt bevestigd. Een computer filtert de beat uit de muziek, dat is een fluitje van een cent. En de deejay of muzikant bepaalt via onder meer infrarood-sensoren hoe heftig de bewegingen moeten zijn en tot welk volume de ballonnen worden opgeblazen.''

Muzikantenzoon Baekelandt studeerde eerst in Delft twee jaar Lucht- en Ruimtevaarttechniek. ,,Dat werd niks'', zegt hij laconiek. Tijdens de praktijk van zijn opleiding als ontwerper werkte hij mee aan het ontwikkelingstraject van een `buzzer', van een puntenslijper voor kleuters en een natuurlijke tunnelverlichting – met daglicht dus. Maar zijn Mamemo-uitrusting – een binnenpak van elastische lycra voor de kunstspieren, mede-vormgegeven door Noorse kunstenares Piia Ollikka, en een vormveranderlijk buitenpak voor de latex luchtkussens – komt toch aardig in de buurt van een astronautenkostuumpje. ,,Ja, misschien heb ik daarom ook steeds gezocht naar vederlichte oplossingen, die de meeste beweeglijkheid geven. ''

Een ander, nog niet uitgewerkt ontwerp van Baekelandt voorziet in kleinere robots: poppen, beestjes en ballen, die net als de `cyborg' muziek moeten visualiseren. Ze kunnen optreden als een beschermend schild tussen muzikanten en discopubliek. Bij heftigere nummers storten ze zich, tussen rook en stroboscoop, springend en vliegend in de massa, om afhankelijk van de impulsen knuffelig te doen of als egels boosaardige stekels op te zetten.

Aanstaande zaterdag trekken dankzij de Fast Forward Heineken Dance Parade weer zo'n 300.000 fans naar het centrum van Rotterdam. Kunnen we bij de volgende aflevering verwachten dat er een legioen van Mamemo-lieden op diezelfde trailers uit hun dak gaan op de `grooves' van `Trance' en `Techno'?

,,O, nee'', zegt Baekelandt, ,,ik heb niks met die saaie, voorspelbare Dance-muziek. Hiphop en breakdance spreken me veel meer aan, vandaar ook die pet-achtige helm bij het pak. Het is trouwens niet de bedoeling dat de muziekrobot als lijdend voorwerp danst naar de pijpen van de deejay. Hij moet voor interactie zorgen, want er wordt tegenwoordig veel te individueel gedanst. En hij moet op zijn eigen wijze reageren op de muzikale spierimpulsen, zodat er bewegingsexperimenten ontstaan en hij het publiek kan verrassen.''

,,Vrij hard'' is de muziek die Baekelandt zelf in de driekoppige `Gitaar-noise'-formatie Incense voortbrengt. Een band die met ,,lang uitgesponnen nummers van melodieën plus herrie'', zo licht hij toe, de afgelopen twee jaar zo'n vijftig keer optrad. Dit jaar staat Incense als Zuid-Hollandse finalist genomineerd voor de Grote Prijs van Nederland, de hoogste onderscheiding op popgebied. En binnenkort moet ook de debuut-lp – geen cd – verschijnen, een gebeurtenis die synchroon loopt met de verdere verfijning van het danspak.

Joop van den Ende TV-Producties wil de muziekrobot kandidaat stellen in het RTL-4 programma `Win een sponsor', zodat De Nederlandse Sponsorloterij over de brug kan komen met de benodigde 80.000 gulden voor het definitieve prototype. Ook het elektronica-concern Sony wordt benaderd. ,,Alle onderdelen zijn uitgetest. Nee, de kunstspieren heb ik niet zelf uitgeprobeerd. Vrienden stelden zich beschikbaar'', grijnst Baekelandt. Vorige week verleende het octrooibureau hem een patent op het wereldwijd unieke binnen- en buitenpak. Eenmaal in productie genomen moet de combinatie zo'n vijfduizend gulden kosten. ,,En dan zal de `suit' tot de vaste uitrusting van elke deejay behoren'', aldus de ontwerper.

    • Marianne Vermeijden