Uitgever PCM moet freelancers apart betalen

PCM Uitgevers heeft inbreuk gemaakt op het auteursrecht van freelancers door zonder hun toestemming de electronische archieven van afzonderlijke kranten onder te brengen in een door derden te raadplegen centrale databank. Dit heeft de Amsterdamse rechtbank vandaag bepaald.

Freelance auteurs hebben recht op een individuele schadevergoeding en gedetailleerde inzage in de wijze waarop hun werk electronisch is opgeslagen en geëxploiteerd, aldus de rechtbank.

PCM, uitgever van NRC Handelsblad, de Volkskrant, Trouw en Het Parool, had de zaak aangespannen tegen vier freelancers bij deze kranten, L. Koenen, A. Polak, T. Reinsma en R. Smits. Zij verzetten zich tegen exploitatie van hun werk in de ook voor derden toegankelijke database Media Resultant, een gezamenlijk electronisch archief van de PCM-kranten.

De freelancers wilden dat de rechtbank erkent dat in pricipe altijd toestemming moet worden verleend voor opname van hun werk in welk electronisch archief dan ook; ook dat van de krant die hun opdrachtgever is. De rechtbank maakt op dit punt evenwel geen principieel onderscheid met archivering die al langer bestond en waarmee de freelancers akkoord gingen.

Wanneer deze archieven worden ondergebracht in een centraal archief dat ook door derden kan worden geraadpleegd, is volgens de rechtbank wel sprake van inbreuk op het auteursrecht van de freelancers. Raadpleegbaar zonder toestemming mogen de artikelen van freelancers alleen zijn door medewerkers van de krant waarvoor ze werken.

PCM had de rechtbank zelf gevraagd een schadevergoeding te bepalen voor het electronisch hergebruik van artikelen van freelancers. PCM ging voor de jaren 1998 en 1999 uit van een procent van het bedrag dat een freelancer die jaren bij de opdrachtgever verdiende.

De rechtbank wil evenwel dat voor iedere freelancer op individuele basis een schadevergoeding wordt vastgesteld omdat hun situaties voor zover duidelijk is geworden tezeer verschillen voor een algemene regeling. Daarom ook dient PCM ,,inzicht te geven in de werkelijke gang van zaken met betrekking tot opslag en exploitatie'', aldus de rechtbank.

PCM Uitgevers streeft naar een zo volledig mogelijk electronisch archief. Het vonnis van de Amsterdamse rechtbank kan volgens PCM het gevolg hebben dat in de toekomst minder gebruik van freelancers wordt gemaakt.