Saampjes genieten in de Morvan

Bijna 370.000 gezinnen brengen het weekeinde of de vakantie door in hun `recreatiewoning': een huisje, caravan of boot.

Als het laatste zonlicht de bossen op de heuvels roze kleurt, dient zich een pikzwarte nacht aan in het dal van John (57) en Mariet Dunk (53). Zonder straatverlichting, zonder steden in de omgeving, en de luiken van de enkele boerderijen gesloten, ontvouwt zich een weergaloze sterrenhemel. En dan die stilte. Een ver geblaf van een hond en verder alleen het gezang van de krekels.

Ze keken rond in het Rhônedal, in de Alpen en langs de Middellandse Zee. Uiteindelijk koos het echtpaar uit Heerlen voor een tweede huis in Bourgondië. Zij: ,,Dit is toch de ideale afstand. Als het vervelend wordt, ben je binnen een dag thuis.'' Hun 112 jaar oude `fermette' ligt in het zuiden van het regionale natuurpark de Morvan. Tussen verlaten heuvels en weiden vol koeien. John legt bierviltjes op de wijnglazen die hij heeft volgeschonken op de tafel voor het woonhuis. De koeien zorgen ook voor vliegen.

Het gehucht Montjuan telt twaalf boerderijtjes. Twee worden er nog bewoond door oorspronkelijke bewoners. Boven, tegen de bosrand, houdt zich een naamloos boertje schuil. Sporadisch vertoont hij zich in de ochtend in hemdsmouwen in het open raam, om te zonnen. Onderin het dorp wonen Marcel en René Laudet. Marcel (76) is een verzetsheld. Hij vocht vanuit de heuvels tegen de Duitsers.

De andere huizen worden slechts een deel van het jaar bewoond, als tweede huis. De Morvan ontvolkt, in het 175.000 ha grote natuurgebied wonen nog maar 33.000 mensen. Wie jong is trekt weg. John: ,,Er staat veel leeg. Daardoor is een tweede huis hier nog betaalbaar. Al voor anderhalve ton heb je een opgeknapte boerderij.''

Hun tweede huis in Frankrijk kwam in het verschiet toen John twee jaar geleden op 55-jarige leeftijd vervroegd kon uittreden bij zijn werkgever, het GAK. Hij had 42 jaar gewerkt. Ooit begon John als mijnwerker. Hij hield er een rochel aan over.

Mariet: ,,We wonen hier niet permanent. We blijven van maart tot en met oktober. Thuis, in Heerlen, kochten we na de verkoop van onze vrijstaande woning een appartement. Ons nadeel is dat we met twee woningen ook dubbele woonlasten hebben.''

Afgemeten aan de stapels haardhout naast de huizen moet het in Montjuan 's winters koud zijn. De eerste winter bevroor dan ook hun waterleiding. John: ,,Ik had de leidingen niet goed laten leeglopen. In het voorjaar spoot het water er aan alle kanten uit. Monsieur Leblanc, de loodgieter, verhielp het euvel.''

Dit is hun tweede zomer in Montjuan. In de vakantiemaanden is er veel aanloop. Vrienden en familie maken een tussenstop op weg naar het zuiden. John: ,,We zien al die volgepakte auto's graag komen en net zo graag weer gaan. Uiteindelijk zijn wij hier met ons tweetjes.''

In de winter verblijven ze in de warmte van de stad, bij de kleinkinderen en hun uitgebreide kennissenkring in Heerlen. Hij: ,,Dan ga ik voor een broodje frikadel bij de `woersjkraam' op de Markt. Dat hebben ze hier niet.''

Het trage zomerleven bevalt. John en Mariet staan 's morgens om half tien op en gaan dan, ieder met hun pakje shag, in pyjama een uur buiten zitten kijken naar de heuvels. Een kop koffie in de hand. Eén met de omgeving. Op zo'n moment is er ook oog voor het nest eekhoorntjes in een opening in een van de buitenmuren en voor de hagedissen die schichtig over de stenen kruipen.

John vult zijn dag met klussen aan het huis of de schuur. Mariet voert een meerjarenplan uit. Ze tovert beetje bij beetje het weiland naast het huis om in een kleurrijke tuin. Zij: ,,Dat snappen die Fransen niet, hè, een siertuin. Hier moet alles functioneel zijn.''

Veel contacten met de plaatselijke bevolking hebben John en Mariet niet, een enkel praatje daargelaten. Van integratie is geen sprake. Daarvoor spreken de Dunks ook te weinig Frans, al volgde Mariet een cursus en bezoekt ze in de wintermaanden in Heerlen een Frans nonnetje. Beiden zien het niet als een probleem.

Hij: ,,Ach, een paar Franse woorden, gebaren, wat Limburgs dialect en het lukt. Alleen die getallen in het Frans, daar snap ik nog steeds niets van.''

Zij: ,,Ja, boven de 70 wordt het moeilijk.''

Aan permanent wonen in Frankrijk denken ze niet. Nog steeds overvalt John na een paar maanden Montjuan een gevoel van heimwee. John: ,,Dan wil ik iedereen weer zien. Dat gevoel was vooral het eerste jaar sterk. Nu is het al minder.''In Montjuan zijn beiden op elkaar aangewezen, zonder veel lokale contacten. De eenzaamheid wordt versterkt door de ligging van het gehucht. Voor alles moeten de Dunks de auto in. De bakker ligt op 6 kilometer, de supermarkt op 12 kilometer, net als het benzinestation. De markt in de dichtstbijzijnde grote stad, Autun, is 35 kilometer verderop. Mariet: ,,Een stevige onderlinge relatie heb je dan wel nodig.''

Naarmate ze hier langer zijn, krijgen dingen meer of minder prioriteit. Nieuws interesseert ze nauwelijks. Slechts een enkele keer koopt John een ,,Hollandse krant'' in Luzy (12 kilometer). De schotelantenne aan het huis is er alleen voor voetbalwedstrijden. Wat er dan wel toe doet in Montjuan? De tuin en het huis. En laatst was er enige consternatie rond een losgebroken koe in de tuin van Mariet.

John: ,,Toen wij dit huis wilden kopen waarschuwden mensen ons. Het zou een slechte belegging zijn. Nou, ik zit hier nu twee jaar en kan me echt niet voorstellen dat we dit niet zouden kunnen verkopen. Er zijn toch zoveel mensen op zoek naar dit ideaal?''

Dit is het vijfde deel van een serie. Eerdere afleveringen verschenen op 26 en 29 juli en op 2 en 5 augustus.