EU sleutelt aan zichzelf

Het komend half jaar, vooruitlopend op de toetreding van kandidaat-lidstaten uit Oost-Europa, moet de EU belangrijke besluiten nemen over hervorming van de Europese instellingen.

Aan de vooravond van dat debat, schetste de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer in een toespraak in de Berlijnse Humboldt-universiteit op 12 mei een toekomstvisie voor de Europese Unie. Fischer wil de Unie van een statenbond veranderen in een federatie, vergelijkbaar met de Verenigde Staten. Als het aan hem ligt komt er uiteindelijk één Europese regering (al dan niet gebaseerd op de huidige Europese Raad) en een parlement met twee kamers. Ook wil Fischer in de toekomst een direct gekozen een Europese president met vergaande bevoegdheden.

Op 27 juni reageerde de Franse president Jacques Chirac in een toespraak in de Berlijnse Rijksdag. Hij is voorzichtiger dan Fischer en spreekt liever van een `Europa van verenigde staten' dan van een `Verenigde Staten van Europa'. De grondslag van dit Europa wil Chirac formuleren in een `Europese grondwet'. Voor de Franse president zijn de Europese naties ,,de bron van onze identiteit''.

Zowel Fischer als Chirac willen de Europese besluitvorming versterken, maar zonder dat er een ,,Europese superstaat'' komt. Verder bepleiten beiden de vorming van een kopgroep binnen de EU, bestaande uit lidstaten die de weg bereiden voor `verdieping van de Europese samenwerking'.