Berufsverbot

Ik waardeer de berichtgeving van Michèle de Waard over Duitsland zeer. Bij haar stuk over `Berufsverbote' (4 augustus) wil ik echter een kanttekening plaatsen. Berufsverbote werden in de jaren dertig door de nazi's ingesteld en hielden in dat iemand zijn beroep helemaal niet uit mocht oefenen (het Berufsverbot tegen de `entartete' schilder Nolde hield in dat hij niet eens verf en kwasten in huis mocht hebben).

De acties tegen linkse extremisten in de jaren zeventig (radicalenbesluit) waren alleen een verbod om in bepaalde overheidsdiensten te werken, bijvoorbeeld in het onderwijs of in de diplomatieke dienst. Dit was in wezen niets anders dan een antecedentenonderzoek zoals dit ook in andere landen voor gevoelige diensten gebruikelijk is, maar dan in een geformaliseerde vorm en op wettelijke grondslag.

Iemand die op grond van het `radicalenbesluit' bij de overheid geen baan kreeg mocht zijn beroep bij iedere particuliere werkgever nog uitoefenen. Dus geen compleet Berufsverbot. Het was overigens de verdienste van bondskanselier Brand dat dit besluit een vrij gematigde vorm kreeg en een heksenjacht á lá McCarthy vermeden werd.

Hetzelfde is nu met de aanbeveling van de werkgeversorganisatie BDI het geval. Iemand die door zijn extreme opvattingen de verhoudingen in een bedrijf verstoort moet ontslagen kunnen worden, maar niemand kan hem verbieden zijn beroep elders uit te oefenen. Geen rechtbank kan een Berufsverbot uitspreken omdat een wettelijke grondslag ervoor ontbreekt. Dat zo iemand moeilijk een nieuwe baan kan vinden is een ander verhaal. Maar dat geldt voor iedereen met een strafblad of oneervol ontslag.

    • Christ.Von Klösterlein