`Opperste Leider' kapt debat over Iraanse perswet af

Irans opperste leider, ayatollah Ali Khamenei, heeft gisteren abrupt een eind gemaakt aan een parlementsdebat over een aanpassing van de perswet. Met dat machtswoord voorkwam Khamenei dat de hervormingsgezinde meerderheid de harde perswet zou versoepelen.

Op bevel van Khamenei schakelde de voorzitter van het parlement, Mahdi Karroubi, de microfoons uit, toen afgevaardigden zich verdrongen om aan het woord te komen. Het kwam even tot schermutselingen in de zaal, en tot een kort vertrek van de hervormingsgezinden.

Met zijn bevel maakte Khamenei voor onbepaalde tijd een eind aan de pogingen van de hervormingsgezinde meerderheid iets te doen aan de draconische beperkingen op de persvrijheid die het vorige, door de conservatieven beheerste, parlement invoerde kort voordat het mandaat verliep. Bij de daarop volgende verkiezingen leden de conservatieven een flinke nederlaag.

In een brief aan het parlement zei Khamenei: ,,Als de vijand infiltreert in onze pers, ontstaat een groot gevaar voor de veiligheid van het land en de religieuze overtuiging van het volk. Ik kan hier niet over zwijgen.'' Khamenei verdedigde de bestaande perswet, die naar zijn zeggen ,,deze grote pest'' (het infiltreren van de `vijand') heeft verhinderd. Volgens Khamenei zijn de amendementen van de hervormers op de perswet ,,onrechtmatig'' en ,,niet in het belang van het systeem en de [islamitische] revolutie''. De hervormers slaagden er wel in de parlementsvoorzitter te dwingen de brief van Khamenei te laten voorlezen, een uiterst ongebruikelijke procedure. Daarop concludeerde de voorzitter dat ,,onze grondwet het element bevat van de absolute heerschappij van de opperste geestelijke leider''. ,,U allen bent zich hiervan bewust en keurt het goed. We zijn allen verplicht ons hierbij neer te leggen.'' Daarop kwam een eind aan het debat.

De perswet is gebruikt om ongeveer twintig onafhankelijke kranten, die zijn opgericht na de verkiezing van de hervormingsgezinde president Mohammed Khatami in 1997, te verbieden. Sinds 1997 hebben de conservatieven veel terrein verloren, maar ze hebben nog wel de controle over de rechtspraak, het leger en de electronische media. Khamenei heeft het laatste woord over alle staatszaken in Iran. Juist dit weekeinde werd opnieuw een hervormingsgezind blad, het weekblad Tavana, verboden.

Vandaag werd in Teheran een journalist gearresteerd. De man, Ahmad Zeid-Abadi, werkt bij Hamchahri, het blad van de gemeente Teheran. Hij werd opgepakt omdat hij zou hebben geweigerd voor de rechtbank te verschijnen om te getuigen in het proces tegen de hoofdredacteur van het blad, die tevens burgemeester van Teheran is.

De Iraanse justitie hield zaterdag een hervormingsgezinde geestelijke, hojatoleslam Hassan Youssefi Eshkevari, aan toen hij het land binnenkwam. De theoloog zou de nationale veiligheid in gevaar hebben gebracht en islamitische waarden hebben beledigd bij zijn deelname aan een controversieel congres in Berlijn, in april. Op dat congres, dat in Iran veel stof deed opwaaien, zou hij de scheiding van staat en godsdienst en de afschaffing van het verplicht dragen van de sluier door vrouwen hebben bepleit.