Jimmy Bosch' salsa zindert als een draaikolk

Terug naar de wortels, luidt het evangelie van Jimmy Bosch. In het geval van de New-Yorkse trombonist betekent dat terug naar de muzikale erfenis van zijn geboorte-eiland Puerto Rico, maar vooral ook terug naar de jaren zeventig, de hoogtijdagen van de Salsa Dura. Bosch moet namelijk niets hebben van de gladde, `verpopte' Salsa Romantica die de laatste jaren door hitbeluste artiesten wordt verkocht als de authentieke Caraïbische sound. Voor hem staat rauwe kracht en energie voorop.

Dat deze kwaliteiten geput worden uit een bron die dieper ligt dan een flitsend imago blijkt bij het concert in Paradiso al snel. Bosch' negenkoppige orkest oogt bij het betreden van het podium als een verzameling opgedofte kantoorklerken van middelbare leeftijd. Maar zodra het eerste nummer is ingezet veranderden ze van het ene op het andere moment in spierballenmacho's die met brede armgebaren en suggestief draaiende heupen iedere noot kracht bij zetten. Op onverminderd hoge snelheid en met oorverdovend volume worden er zo twee sets van een uur afgewerkt.

De basis voor het groepsgeluid is een stevig doortimmerde ritmesectie bestaande uit drie percussionisten, een pianist met een solide `locked hands'-stijl en een pompende bassist. De smaakmakers zijn echter de zanger en de drie blazers, die de ene melodische laag over de andere leggen. Fluit, baritonsax, trompet en trombone tuimelen voortdurend over elkaar heen op zoek naar een gaatje in de geluidsmuur waar zij zich naar de voorgrond kunnen dringen.

Maar Bosch' composities bieden ook voldoende soloruimte, waarin de muzikanten volop hun improvisatietalent kunnen tonen en de muziek definitief het niveau van superieure dansmuziek overstijgt. De trompettist schettert op een manier die Arturo Sandoval doet verbleken en de baritonsax knort en bromt wellustig. Maar het meest opmerkelijk is Bosch' zelf die groteske glissandi, knallende ademstoten en ongegeneerd geblaat aan zijn trombone ontlokt.

Voor een band die er prat op gaat zelfs Finnen van boven de poolcirkel aan het dansen te krijgen is het in beweging zetten van het Paradiso-publiek vooral ingewijden die Bosch vorig jaar aan het werk hebben gezien op het North Sea Jazz Festival of het Latin Dance Beats Festival een koud kunstje. Maar Bosch en zijn orkest nemen geen genoegen met voor de hand liggend gedraai en geschuifel en voeren de snelheid op tot de vlam in de pan slaat en de zaal opgaat in een polyfonische draaikolk. Achter in de zaal staat een oude, dikke man onophoudelijk `I love you, I love you' te brullen terwijl dikke vreugdetranen van zijn wangen zijn glas rum inrollen.

Concert: Jimmy Bosch & Orkest. Gehoord: 6/8 in Paradiso, Amsterdam.