Hoge kosten vergrijzing in zorgsector

De loonkosten in de zorgsector zijn tussen 1994 en 1998 met ruim twee miljard gulden gestegen door vergrijzing van het personeel.

De totale loonsom van overheid, bedrijven en instellingen steeg hierdoor in dezelfde periode met circa 6,5 miljard gulden, ruim 1,5 procent.

Dit blijkt uit een onderzoek van Het Financieele Dagblad naar het effect van de vergrijzing op de loonkosten in Nederland. Volgens de krant bedraagt dit effect ongeveer een vijfde van de cao-loonstijging van 8,5 procent. De zorgsector neemt eenderde van het totale effect voor zijn rekening.

De horeca is de enige sector die te maken heeft met vergroening, zo blijkt uit het onderzoek. Zowel de gemiddelde leeftijd als het gemiddelde uurloon dalen. Het aantal werknemers onder de 23 jaar nam de afgelopen jaren toe, ten koste van de werknemers van 23 tot 30 jaar.

Vooral de publieke sector vergrijst. De gemiddelde leeftijd in de nutssector steeg tussen 1994 en 1998 met ruim twee jaar naar 44,2. Ruim een op de acht werknemers is ouder dan 55 jaar. Bij de overheid en het onderwijs ligt de gemiddelde leeftijd op respectievelijk 40,3 en 42,5 jaar. Dat is zo hoog, dat het effect op de inkomens al bijna weer weg is. De werknemers in de sectoren onderwijs en overheid krijgen de meeste loonsverhogingen als ze jonger zijn dan veertig.

In de industrie, de bouw en de transportsector is slechts sprake van een lichte vergrijzing en bij banken en verzekeraars is in het geheel geen `vergrijzingseffect' merkbaar. De gemiddelde leeftijd bij banken en verzekeraars bleef de afgelopen jaren gelijk, ongeveer 36,8 jaar.

De stijging van de loonkosten per werknemer, die de afgelopen jaren gemiddeld acht procent per jaar bedroeg, is dan ook niet te wijten aan de vergrijzing. De financiële sector heeft bovendien minder last van de demografische ontwikkeling in Nederland omdat een groot deel van het personeel in het buitenland werkt.

Volgens Het Financieele Dagblad stimuleren overheid en sociale partners de vergrijzing van het personeel, onder meer door ouderen aan te zetten langer te blijven werken. Momenteel werkt slechts 32 procent van de mensen van 55 jaar en ouder.

De vergrijzing wordt naar verwachting de komende jaren een steeds groter probleem. De financiering van onder meer AOW, pensioenen en gezondheidszorg komt onder druk te staan doordat tegenover steeds minder verdienende jongeren steeds meer dure ouderen komen te staan.