De zon kan de crisis in de zorg niet verbloemen

Terwijl heel gezond Nederland zich aan verre kusten wentelt in zon, tekenen zich thuis gestaag en onafwendbaar de contouren af van een heuse crisis in de gezondheidszorg. Ondanks het grote en stijgende tekort aan artsen krijgen gemotiveerde mensen geen kans om in de gezondheidszorg te gaan werken, terwijl toegewijde artsen vertrekken.

Een paar weken geleden heeft de loting voor de studie geneeskunde weer plaatsgevonden. Ondanks het nu al groeiende tekort aan artsen bestaat nog steeds een numerus fixus voor deze studie. Dat betekent dat een beperkt aantal opleidingsplaatsen beschikbaar is, waarvoor moet worden geloot. Ieder jaar krijgen daardoor gemotiveerde mensen een domper omdat ze uitgeloot zijn.

Het artsentekort van nu is nog slechts een kleine en onbelangrijke opmaat voor de problemen, die in het verschiet liggen, wanneer de babyboom generatie artsen gaat afzwaaien. De wachtlijstproblemen van nu zijn futiel, vergeleken met wat dan gaat gebeuren.

Het is wrang om te constateren, dat de overheid en de politiek, ondanks hun grote pretenties op het terrein van de gezondheidszorg, kennelijk niet bereid en/of in staat zijn het tij te keren. Zij staan erbij, kijken ernaar, nemen te laat én vaak de verkeerde maatregelen.

Minister Borst heeft zich voorgenomen dat tijdens haar kabinetsperiode de numerus fixus voor geneeskunde moet worden afgeschaft. Maar dat kan nog twee jaar duren, en dat is te lang.

Het uitgeloot worden bezorgt veel studenten een hoop ellende. Opeens moet je een studie gaan kiezen die je tweede keus is. In mijn directe omgeving zie ik nu de ellende van een jongen die bewust voor medicijnen heeft gekozen en uitgeloot is. Een jongen die prima geschikt is voor het vak en ook uit ervaring weet wat het vak inhoudt, zijn vader is namelijk huisarts, gaat verloren voor de gezondheidszorg.

Er is nu al een huisartsentekort en dat tekort wordt alleen maar groter. Daarnaast is er de uitstroom, die de komende jaren fors zal aanzwellen. Veel huisartsen bereiken de komende 10 tot 15 jaar de pensioengerechtigde leeftijd en zullen om die reden de praktijk neerleggen. Steeds meer jonge huisartsen, zowel vrouwen als mannen, willen parttime werken. Deze ontwikkelingen vragen om extra mensen. Ook stappen huisartsen over naar andere beroepen omdat het in veel gevallen niet meer aantrekkelijk is om nog als huisarts te werken door bijvoorbeeld de sterk gestegen praktijkkosten (de onroerendgoedprijzen zijn ook voor veel huisartsen niet meer te betalen), te lage tarieven, te veel agressie, te weinig waardering en te hard werken.

Vooral de basis-, eerstelijns gezondheidszorg gaat op de fles ondanks de miljarden meevallers. In mijn omgeving stapt nu een jonge vrouwelijke huisarts uit het beroep omdat ze van haar praktijkinkomen de nieuwbouw van een fatsoenlijke praktijkruimte niet kan financieren. En haar gezinsbudget wil ze er niet aan besteden.

Oplossingen die door de beroepsgroep worden aangedragen zoals dienstenstructuren en verhoging van het tarief worden tegenwoordig door de overheid en politiek gehoord, en dat is al heel wat. Maar voor een besluit valt, moet eerst weer onderzoek gedaan worden waardoor zowat elke beslissing op de lange baan geschoven wordt. Dat al dat onderzoek veel geld kost, daarover maakt men zich niet druk. Er is immers geld genoeg – alleen niet voor de uitvoerende zorg. Met alle gevolgen vandien.

M.E. Borghuis is fysiotherapeut.

    • M.E. Borghuis