Bombardier aan de top

De Candadese fabrikant van vliegtuigen en andere transportmiddelen Bombardier wordt door de overname van het Duitse Adtranz de grootste treinenbouwer te wereld.

Het Canadese transportmiddelenconcern Bombardier staat door de overname van Adtranz, de Duitse raildivisie van DaimlerChrysler, op het punt echt volwassen te worden. De vrijdag aangekondigde aanwinst, ter waarde van 790 miljoen euro (1,75 miljard gulden), zal van Bombardier in één klap de grootste treinenbouwer ter wereld maken. Het Canadese concern, dat toestemming voor de transactie nodig heeft van autoriteiten in de EU en de VS, is al marktleider in de bouw van kleine verkeersvliegtuigen (tot 70 passagiers).

De overname van Adtranz, dat door DaimlerChrysler wordt afgestoten na een periode van miljoenenverliezen en reorganisatie, vormt de kroon op de onstuimige groei van Bombardier. Bombardier Transportation, de treinenbouwtak van het concern, zal door de acquisitie meer dan verdubbelen in omvang, gemeten naar werknemers (van 16.000 naar 38.000) en omzet (van 3,4 miljard Canadese dollar naar een gecombineerde omzet van 8,4 miljard vorig jaar). Bovendien zal Bombardier, dat zich tot nog toe heeft toegelegd op productie van passagierswagons, met Adtranz voor het eerst beschikken over zijn eigen technologie voor elektrische locomotieven en hogesnelheidstreinen.

,,We hebben nu de volkomen geïntegreerde capaciteit om te concurreren in het hele spectrum van transportproducten'', verklaarde Robert Brown, president-directeur van Bombardier, op een persconferentie in Montréal, de thuisbasis van het concern. Brown noemde met name de ,,zeer succesvolle'' elektrische locomotievenproductie en de ICE-hogesnelheidstreinen, die concurreren met de Franse TGV, als belangrijke aanwinsten op Bombardiers bestaande aanbod van voornamelijk metrotreinen en (snel)trams. ,,Dit geeft ons hetzelfde vermogen als waar Alsthom (in Frankrijk), Siemens (in Duitsland) en een aantal Japanse bedrijven over beschikken.''

Bombardier, van huis uit maker van sneeuwmobielen, is sinds 1974 actief in de treinenbouw. Het bedrijf brak door met contracten voor metrostellen voor Montréal in 1974 en New York in 1982, en is sindsdien uitgegroeid tot de grootste treinenbouwer in Noord-Amerika en de op een na grootste in Europa. Sinds 1989 kocht het Canadese concern treinfabrieken in België, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland, waaronder in 1995 Waggonfabrik Talbot in Aken, grootleverancier van materieel aan de Nederlandse Spoorwegen. Het afgelopen jaar schrapte Bombardier ongeveer 1.200 banen in zijn Europese fabrieken.

Met de aanwinst van Adtranz komt Bombardier Transportation op gelijke voet te staan met de divisie vliegtuigbouw van het Canadese concern. De afgelopen vijftien jaar hing de groei van Bombardier in sterke mate af van vliegtuigen. Tussen 1986 en 1992 nam Bombardier voor spotprijzen vier noodlijdende vliegtuigbouwers over in Canada, de VS en het Verenigd Koninkrijk. Het geheel werd omgesmeed tot Bombardier Aerospace, nu marktleider in de productie van kleine passagierstoestellen. Van zijn regionale Jets met 50 en 70 stoelen zijn sinds 1992 bijna 750 exemplaren verkocht. Vliegtuigbouw was vorig jaar verantwoordelijk voor bijna zestig procent van Bombardiers totale omzet van 13,8 miljard Canadese dollar (ongeveer 22,5 miljard gulden), en voor tachtig procent van de winst van 719 miljoen.

De divisie treinenbouw zag haar aandeel in de totale omzet gestaag teruglopen, tot 25 procent vorig jaar. De rest werd geleverd door de divisie recreatieve voer- en vaartuigen, de oude kern van het bedrijf die onder andere sneeuwmobielen en jetski's maakt. Na de overname van Adtranz zullen vliegtuigbouw en treinenbouw elk verantwoordelijk zijn voor ruim 40 procent van de omzet, en wordt Bombardier minder gevoelig voor dalingen in de vraag naar regionale jets.

Volgens analisten past de aanwinst van Adtranz bij het aankooppatroon van Bombardier. ,,Ze doen strategische aankopen van wat de aanbieder als een niet-essentieel onderdeel beschouwt, tegen een aantrekkelijke prijs,'' zei Ted Larkin, analist bij HSBC Securities in Toronto. ,,Vervolgens verbeteren ze de productiviteit, en daarmee de winstmarges. Daarna ontwikkelen ze nieuwe producten.''

    • Frank Kuin