Pharming stopt gebruik konijnen

Het biotechnologiebedrijf Pharming belooft geen genetisch-gemanipuleerde konijnen meer te gebruiken voor het maken van een medicijn tegen een dodelijke spierziekte.

,,Zonder ons medicijn alfa-glucosidase waren de vier Pompe-patiëntjes nu dood geweest'', zegt hoogleraar G. van Beynum, woordvoerder van het Leidse biotechnologiebedrijf Pharming. De behandelde patiëntjes zijn nog in leven en maken het redelijk goed, schreven onderzoekers van Pharming en de Erasmusuniversiteit vorige week vrijdag in het Britse medische tijdschrift The Lancet. Baby's met de ernstige vorm van deze erfelijke spierziekte sterven doorgaans binnen een jaar na hun geboorte.

Uitgesloten dus dat Pharming het onderzoek naar dit medicijn stopzet, zegt van Beynum. Sommige media suggereerden gisteren dat Pharming de productie van alfa-glucosidase zou afbreken. ,,Een misverstand'', aldus Van Beynum. Het bedrijf blijft het medicijn produceren. Alleen het gebruikt daar geen genetisch gemodificeerde konijnen meer voor.

Dieren als `fabriekjes' voor medicijnen zijn een omstreden onderwerp en worden regelmatig onder de aandacht gebracht door organisaties als de Dierenbescherming en Greenpeace. Pharming was begin jaren negentig middelpunt van de discussies rond zijn stier Herman.

Pharming kan stoppen met de konijnen doordat het sinds kort samenwerkt met het Amerikaanse bedrijf Genzyme. Het medicijn komt nu uit gekweekte, genetisch gemanipuleerde cellen uit de eierstokken van Chinese hamsters: CHO-cellen.

Genzyme, gevestigd in Cambridge (VS), is een van de grootste biotech-bedrijven ter wereld en wordt geleid door de Nederlander H. Termeer. Het sloot in 1998 een overeenkomst met Pharming voor de productie van alfa-glucosidase in genetisch gemodificeerde konijnen. Pharming hield die konijnen in het Belgische Geel.

Het onderzoek naar de werking van het medicijn loopt al een jaar, in samenwerking met met artsen van het Sophia Kinderziekenhuis en de Erasmusuniversiteit in Rotterdam. De eerste resultaten werden vorige week in The Lancet beschreven.

In 1998 kwam er concurrentie van een ander biotech-bedrijf, Synpac uit Taiwan, dat geen konijnen gebruikte maar het medicijn produceerde in CHO-cellen waar het menselijk gen voor alfa-glucosidase was ingebracht. Synpac wilde met dat project stoppen en verkocht de technologie voor bijna 50 miljoen gulden aan Pharming en Genzyme.

De konijnen in Geel die alfa-glucosidase in hun melk produceren worden nu vervangen door celkweken. Daarvoor wordt een fabriek ergens in Europa gekocht. Waar, dat wil het bedrijf niet zeggen. Produceren die cellen dan meer van het medicijn dan de konijnen? Of is Pharming gezwicht voor de druk van organisaties binnen de dierenbescherming?

,,Nee'', zegt Van Beynum. ,,Beide routes leveren een product op dat je op de markt kunt brengen. Maar we verwachten een snellere toelating tot de markt van alfa-glucosidase uit gekweekte cellen. Met medicijnen uit transgene dieren is men nog niet vertrouwd. We verwachten dat de goedkeuring dan langer op zich laat wachten. En wij willen het medicijn zo snel mogelijk op de markt krijgen.''

Pharming vervangt niet al zijn genetisch gemanipuleerde konijnen in Geel. Daarnaast houdt het bedrijf genetisch gemanipuleerde koeien, bijvoorbeeld voor de productie van collageen, dat heelt bij brandwonden.

Afgelopen dinsdag maakte Pharming bekend dat het nog steeds met verlies draait, zoals de meeste biotech-bedrijven. Het verlies bedroeg 17 miljoen euro in de eerste zes maanden van dit jaar. Pharming verwacht zijn eerste geneesmiddel, waarschijnlijk alfa-glucosidase, in 2002 op de markt te krijgen.