Brusselaars stoppen niet meer voor een zwaailicht

,,Als je in of rond Brussel rijdt en een terreinwagen van de Rijkswacht met blauw zwaailicht maant je om te stoppen, dan moet je één ding doen: gas geven!!'' Dit klemmende advies gaat als een lopend vuurtje door Brussel. Uit onderzoek is bekend dat maar 19 procent van de Brusselaars enig vertrouwen in de politie heeft, maar ditmaal heeft het advies met burgerlijke ongehoorzaamheid weinig te maken. De reden dat mensen elkaar deze raad geven, is eerder dat het fenomeen `autodiefstal' in Brussel er een nieuwe variant bij heeft gekregen. Een bende autodieven is op het idee gekomen om in auto's met zwaailicht nietsvermoedende automobilisten tot stoppen te manen, ze onder bedreiging van een pistool de sleutels afhandig te maken en er vervolgens met hun auto vandoor te gaan. Tien mensen werden de afgelopen weken op deze manier van hun voertuig beroofd. De `Rijkswachters' hadden geen uniform aan.

De Rijkswacht, het nationale Belgische politiekorps, zit er danig mee in haar maag. Niet alleen omdat er steeds meer auto's worden gestolen, maar ook omdat het haar gezag nog verder ondermijnt: automobilisten hebben de afgelopen tijd al meermalen stopsignalen van een échte politieauto in de wind geslagen. Daarom roept de Rijkswacht via de media mensen op om stopbevelen niet te negeren, maar autodeuren en -ramen op slot te houden totdat er daadwerkelijk Rijkswachters aan komen lopen die een uniform aanhebben en hun politiepenning laten zien. Ook raadt ze automobilisten aan om de auto zo te parkeren dat ze bij onraad meteen hard weg kunnen rijden. Tegelijkertijd heeft de Rijkswacht helikopters en vliegtuigjes ingezet om de zwaailicht-bende vanuit de lucht op heterdaad te betrappen. Tot nog toe levert het niets op. Omdat de bendeleden vast ook kranten lezen en tv kijken, hebben zij zich waarschijnlijk al toegelegd op het verzinnen van een nieuwe list.

`Carjackings' zijn al jaren schering en inslag in en rond de Belgische hoofdstad. In 1998 werden 26.000 auto's gestolen in België, duizend meer dan in 1997. Daarvan werden er 1040 buitgemaakt door de eigenaars de sleutels afhandig te maken. Dieven nemen hun toevlucht tot deze methode, omdat het door hightech alarmsystemen steeds moeilijker wordt om een auto zonder sleutel te stelen. Dus breken ze 's nachts in huizen in, om alleen de sleutel van een voor de deur geparkeerde auto te pikken, of ze overvallen mensen bij stoplichten en bij het in- en uitstappen. Eerder dit jaar kwamen de chauffeur van een Eurocommissaris en de minister-president van het Brusselse gewest op die manier zonder auto te zitten.

In mei en juni was de talk of the town in Brussel dat je in de auto vooral geen tassen op de stoel naast je moest leggen. Een dief rukte de deur open terwijl je voor een stoplicht stond en rende er met je tas vandoor. Op het moment dat je uit je auto sprong om achter hem aan te gaan, sprong de tweede dief achter het stuur. Een oude truc, die kennelijk weer mode is geworden. Aanvankelijk waren de dieven uit op grote, dure auto's. Daar zijn er in Brussel, met zijn hoge concentratie aan politici en hoge diplomaten, veel van. Volgens de Rijkswacht werden de buitgemaakte auto's vooral geruild voor drugs die door de Russische mafia wordt aangeboden. Maar de laatste tijd roven carjackers ook Fiatjes en Volkswagens.

,,Je kunt diefstal niet voorkomen, tenzij je in een tank rijdt'', zegt woordvoerster Christine Germain van Mercedes in België, dat net als andere autofabrikanten overweegt om een chip in elke nieuwe auto te stoppen, zodat een satellietsysteem altijd kan zien waar de gestolen auto zich bevindt. Autodieven weten echter al dat die chip niet werkt als de auto zich in een betonnen gebouw bevindt. Dus rijden ze een auto een parkeergarage in, zoeken de chip en halen hem eruit. Het loont, in België: een malafide autohandelaar betaalt een dief 100.000 frank (5.000 gulden) voor een BMW met een nieuwwaarde van een ton. Dan verkoopt hij hem voor 20.000 gulden door aan een handelaar in, zeg, Oost-Europa. Drie op de tien handelaars, zei de voormalige dief `Roger' onlangs tegen het blad Bulletin, laten zich in met dit soort praktijken.

De gestolen auto's worden razendsnel gesloopt op allerlei plaatsen in het land, of omgebouwd met onderdelen van autowrakken die je voor een prikje kunt overnemen van verzekeraars. Dan worden de papieren vervalst, en worden ze verscheept naar Noord-Afrika, Oost-Europa (luxe-auto's), Senegal (VW Golfjes) of zelfs Zweden, waar het schijnbaar gemakkelijk is om auto's te registreren. Als auto's bijvoorbeeld in Marokko papieren hebben gekregen, vertelde de voormalige dief erbij, komen ze soms weer terug naar België. ,,Alle papieren zijn in het Arabisch. Daar wordt niemand wijs uit''.

Vroeger opereerden autodieven vaak in hun eentje. Maar nu ze in België vier ton per jaar kunnen verdienen, en het stelen op zich maar een eerste schakeltje is geworden in een omvangrijke operatie, zijn het steeds vaker internationale bendes die erachter zitten. Dat is slecht nieuws voor de Brusselaars: die bendes zullen voor elke auto vechten zolang de handel zo lucratief blijft. In dat licht bezien is iemand zijn auto afhandig maken met behulp van een zwaailicht, nog een van de vriendelijker methodes.

    • Caroline de Gruyter