Novartis stopt genetisch gemanipuleerd voedsel

Novartis heeft zijn leveranciers wereldwijd opdracht gegeven om het gebruik van genetische gemanipuleerde ingrediënten te stoppen. Het Zwitserse farmacie- en voedingsconcern komt hiermee tegemoet aan de kritiek van consumenten- en milieuorganisaties.

De stop op het omstreden `genvoedsel' is slechts tijdelijk. ,,We zijn nog steeds overtuigd van de voordelen van bio-technologie'', zegt een woordvoerder van Novartis vanuit Zwitserland. ,,Het is op dit ogenblik alleen moeilijk te verkopen aan het publiek.''

Gerber, de voedingsmiddelen-producent die eigendom is van Novartis, kondigde vorig jaar in september aan te zullen stoppen met het gebruik van gemodificeerde genen. Novartis heeft Greenpeace Nederland met een brief op de hoogte gebracht van de huidige stand van zaken.

,,Gezien het huidige standpunt van de bevolking [..] hebben wij alle practische maatregelen genomen om het wereldwijd gebruik van GGO's (genetisch gemodificeerde organismen) in onze producten te vermijden'', zo schrijft de vertegenwoordiger van Novartis in Brussel, Philippe Lanners, in antwoord op vragen van Greenpeace.

Het bedrijf heeft naar eigen zeggen sinds 30 juni de garantie van zijn leveranciers dat Novartis-producten, zoals het sportdrankje Isostar en de drankpoeder Ovamaltine, geen genetisch gemodificeerde onderdelen bevatten.

Die garantie geldt niet voor producten die voor die datum zijn gemaakt en voor het product Céréal Sojalecithinepoeder (voor mensen met een hoog cholesterol-niveau). Voor dat laatste product zoekt Novartis naar een alternatief ingrediënt. De bekende WASA-crackers, die Novartis niet zelf produceert maar wel distribueert, zijn wel vrij van gentechnologie, zo schrijft Novartis aan Greenpeace.

Greenpeace is ,,verheugd'', maar zet wel kritische kanttekeningen bij het nieuwe beleid van Novartis. Het Zwitserse concern blijft namelijk wel genetisch gemodificeerde landbouwgewassen en - zaden produceren. ,,Zo komen gemodificeerde ingrediënten via een omweg toch in de voedselketen terecht'', zegt Geert Ritsema, campagnemedewerker biodiversiteit van Greenpeace. De milieu-organisatie verwijt Novartis een dubbele moraal.

Volgens Ritsema veegt Novartis het ,,eigen stoepje'' schoon. Later dit jaar gaat Novartis samen met branchegenoot AstraZeneca zijn landbouwproducten-divisie (agrochemie) onderbrengen in een apart bedrijf, dat Syngenta zal heten. Ook de productie van bestrijdingsmiddelen wordt bij Syngenta ondergebracht. ,,Het `vuile' deel van de bedrijfsvoering wordt zo in een ander bedrijf gestopt'', zegt Ritsema, die deze `cosmetische ingreep' namens Greenpeace veroordeelt.

De EU onderzoekt momenteel of Syngenta niet een te groot marktaandeel zal krijgen. Syngenta zou met een verwachte jaaromzet van 7 miljard dollar anderhalf keer zo groot worden als Aventis, de grootste producent van gewasbeschermingsmiddelen die eind 1998 ontstond uit een fusie van Rhône-Poulenc en AgrEvo. Novartis verwacht na de zomer een antwoord uit Brussel.

Over de mogelijke gevaren van genetisch gemodificeerd voedsel bestaat veel onenigheid tussen wetenschappers, politici en de milieubeweging. Milieu-organisaties vrezen dat gemodificeerde zaden uitkruisen met wilde varianten in de natuur en daardoor de ingebrachte genen overbrengen op wilde verwante planten. Ook zou er een gevaar voor de volksgezondheid bestaan. Genen zouden kunnen overspringen op bacteriën in de maag en dat zou bepaalde ongewenste effecten hebben. Bewijzen hiervoor zijn tot nog toe niet gevonden.

DOSSIER GENETISCHE MANIPULATIEwww.nrc.nl