Love Stories

In een klein land is de schaduw van een reus langer. Dankzij Krzysztof Kieslowski (1941-1996) denk je dat alle somber kijkende Polen peinzen over een moreel vraagstuk (wat als?), zoals Ingmar Bergman er in zijn eentje voor heeft gezorgd dat het lange tijd lastig was om moeizaam formulerende Zweden anders te zien dan twijfelend over de relatie tussen hun verloren geloof en hun overspel (en wat nu?).

Acteur Jerzy Stuhr (Krakau, 1947) speelde rollen in films van Krzysztof Zanussi, Agnieska Holland en jaren zeventig-coryfee Andrezj Wajda. Maar in de vier films die Stuhr sinds 1994 zelf regisseerde hebben vooral zijn zes optredens voor Kieslowski diepe sporen nagelaten. Stuhr noemt hem in het openbaar consequent `mijn beste vriend'. Zijn meest recente film, Duze zwierze (Het grote beest) is gebaseerd op een onaf scenario van Kieslowski uit 1973. Zijn tweede, tot nu toe meest succesvolle speelfilm Love Stories (Historie milosne) droeg hij op aan de meester.

Stuhr voert op gecontroleerde en amusante wijze tegelijkertijd vier 45-jarige mannen ten tonele die allemaal tobben met de liefde. Een pastoor ontvangt in de biechtstoel een elfjarig meisje dat zegt zijn dochter te zijn. Een hoge militair krijgt aan de vooravond van legeroefeningen met de Amerikanen zijn eerste – Russische – geliefde op bezoek. Een docent heeft het te stellen met een dichtende studente die zegt van hem te houden. En als vierde heeft een crimineel problemen met zijn onbetrouwbare liefje, waar hij toch niet zonder kan. Allen moeten hun handelen verantwoorden aan een mysterieuze interviewer. In de korte samenvatting klinkt het inderdaad als Kieslowski.

Jerzy Stuhr speelt de vier rollen zelf, wat hem met zijn Poolse Elkerlyc-gezicht goed afgaat: alleen de crimineel, niet toevallig een vertegenwoordiger van de lagere klasse, lijkt wereldvreemd. Maar het geheel wordt niet meer dan de som der delen, wat toch Stuhrs bedoeling moet zijn geweest. De vier mannen nemen uiteenlopende beslissingen – ze kiezen uit liefde voor zichzelf de gemakkelijke weg of voor zekerheid, of uit liefde voor de ander toch voor opoffering en geduld. Maar wanneer Stuhr in een van zijn vele verschijningen voor het laatst uit beeld is verdwenen, blijft de grote vraag: waar ging dit over? Waar is de noodzaak, de beklemming? Waar is de ziel van Kieslowski? Zoek.

Love Stories (Stuhr, 1997, Polen), Ned.3, 22.58-0.23u.