Sensationele ontknoping PC kaatsen

De belangrijkste kaatspartij van Friesland, de PC in Franeker, kende gisteren een verrassend verloop. Het partuur van Berkepas, Van der Woud en Terpstra versloeg in een spannende finale de favorieten Van Tuinen, Van der Graaf en Wassenaar.

Negen keer deed hij mee aan de PC, de beroemdste kaatspartij van Friesland op het heilige gras van het kaatsland Sjukelân in Franeker. Nooit viel hij in de prijzen. Maar gisteren kon Dirk Jan van der Woud uit Goutum zijn geluk niet op. Bij zijn tiende PC ging hij met de hoofdprijs aan de haal. De 29-jarige voorinse (voorperkspeler) kon na de verrassende winst van zijn partuur in de finale alleen maar stamelen. ,,Geweldig, onvoorstelbaar! Godverdikkie, ik bevat het nog niet.''

De 147ste PC – Permanente Commissie, genoemd naar vijf Franeker notabelen die in 1853 besloten de kaatswedstrijd op een ,,feestelijke hoogtijdag'' te organiseren – kende gisteren een sensationeel verloop. Niet de winnaars van vorig jaar, het koningspartuur (driemanschap) Johan Okkinga, Sake Porte en Auke van der Graaf, mochten de overwinningskransen om hun nek hangen. Zij sneuvelden al in de tweede omloop, oftewel de `kwartfinale', tegen het eersteklas partuur van Johan Abma. De andere favoriet, het toppartuur Pieter van Tuinen, Chris Wassenaar en André Kuipers, ging in de finale ten onder tegen de subtoppers Klaas Berkepas, Klaas Anne Terpstra en Dirk Jan van der Woud.

Even leek het erop of publiekslieveling Wassenaar met zijn sterke opslag het tij nog kon keren. Toen zijn partuur al snel tegen een 5-1 achterstand aankeek, sloeg hij drie keer een boppeslach (een kaatsbal die hoog in de tribune of daarover wordt geslagen, onhoudbaar voor de tegenstander). Dat was nadat opslager Pieter van Tuinen hoofdschuddend en vloekend in het perk liep.

De 23-jarige Leeuwarder, oud-koning (een geheime koningscommissie van drie deskundigen wijst uit het winnende partuur de beste speler aan, red.) van 1997, was hopeloos uit vorm en leek zich te ergeren aan zijn eigen zwakke opslagwerk. Hij vroeg zijn ploegmaat Wassenaar op te slaan. De ruim twee meter lange Wassenaar, de `Beer uit Minnertsga', nam zijn verantwoordelijkheid. De kansen leken te keren voor zijn partuur.

Wassenaar moet ongetwijfeld aan de generale voor de PC hebben gedacht, de formatiepartij zondag in Arum. Ook toen keken Van Tuinen en de zijnen tegen een 5-1 achterstand aan, maar wonnen ze uiteindelijk met 6-5. De verwoestende opslag van Wassenaar en diens sitballen (vergelijkbaar met een ace in het tennis) misten hun uitwerking niet. Hij bracht zijn team terug tot 5-4. Bij de stand 5-4 met 6-4 in het laatste eerst (game) werd het doodstil op de tribunes.

De opslag van Berkepas beantwoordt Wassenaar wederom met een bovenslag. Dan is hij zelf aan de beurt om op te slaan, bij de stand 5-4 en 6-6, met kans op 5-5. Wassenaar weet de bal echter niet in het perk te plaatsen. Het betekent een dramatisch en verrassend einde van de finalepartij. De ongeveer 10.000 toeschouwers barsten in gejuich uit: de underdog wint de hoofdprijs en dat zien de Friezen graag.

Wassenaar is diep teleurgesteld. ,,Onze tegenstanders kaatsten foutloos. In het begin van de finale liep het al niet en dan loop je achter de feiten aan. Ook al probeerde ik me nog op te laden.'' Zijn dorpsgenoot Klaas Anne Terpstra wordt door de koningscommissie unaniem tot koning gekozen en krijgt de `zilveren bal' omgehangen.

Een koningstitel betekent eeuwige roem: alle koningen worden elk jaar afgedrukt in het programmaboekje en bij de ingang van het kaatsveld hangen vijf grote ereborden met daarop hun namen. Gisteren werden de winnaars van 1950 speciaal gehuldigd.

Het is de tweede keer dat de 29-jarige achterinse en tweede opslager Terpstra de PC wint. Vijf jaar geleden werd hij eerste met zijn toenmalige teamgenoten Sake Porte en Simon Minnesma. De monteur uit Minnertsga kreeg naast de zilveren bal, drie gouden tientjes en waardebonnen ter waarde van 1.500 gulden.

Volgend jaar mag hij, voorafgaand aan de PC – een dag die bol staat van tradities – een korte rijtoer door Franeker maken met zijn ploegmaten. PC-voorzitter J. van der Meij noemde de overwinning van het Berkepas-team dik verdiend: ,,Dit partuur was een drie-eenheid, dat de hele dag constant heeft gespeeld. Een verrassende winnaar is leuk. Anders wordt sport zo voorspelbaar.''

Een andere opmerkelijke prijswinnaar was de 17-jarige PC-debutant Taeke Triemstra uit Sint Jacobiparochie. Hij viel op het laatste moment in voor de geblesseerde achterinse Hendrik de Jong. Triemstra, wiens vader Reinder in de jaren zeventig en tachtig tot de topkaatsters van Friesland behoorde, veroverde een derde prijs: een gouden tientje en vijfhonderd gulden aan waardebonnen.

Van der Meij kon terugblikken op een ,,fantastische dag''. Onder de eregasten bevond zich adjudant-generaal J.F.G.A.M. Maas van Hare Majesteit, chef van het Militaire Huis van de Koningin. De PC-commissie hoopt een lid van het Koninklijk Huis over drie jaar te verwelkomen bij het 150-jarig bestaan van de PC. Van der Meij: ,,Maas vond het hier leuk, hij bleef langer dan gepland.'' In stilte hoopt de voorzitter dat de kroonprins in 2003 op de eretribune zit.