`We houden het graag gracieus'

Hoop, geluk en optimisme; de jonge Engelse band Coldplay maakt delicate liedjes over prettige emoties. `Bedplassersmuziek' zeggen de tegenstanders, maar het gaat goed met Coldplay.

De nieuwe Engelse groep Coldplay maakt razendsnel carrière – met langzame muziek. Vorige maand verscheen hun eerste cd, Parachutes. De groep trad al op op het Glastonbury-festival voor 50.000 mensen, en staat eind deze maand ook op het Lowlandsfestival in de Flevopolder. Vorige week werd de debuut-cd genomineerd voor de Mercury Music Prize, een belangrijke Britse prijs voor recente muziek. Die nominatie, tezamen met nieuwelingen als Nithin Sawney, Mc Cole en Badly Drawn Boy, heeft in hun vaderland al voor een controverse gezorgd. Coldplay wordt als favoriet beschouwd, maar muzieknestor Alan McGee – de `ontdekker' van Oasis – bestempelde hun liedjes in een open brief aan The Guardian afgelopen vrijdag, `bedwetter music'.

McGee zag liever de boze rock van Primal Scream en David Holmes genomineerd. Maar wat is er mis met een stukje bedplassersmuziek op zijn tijd? Voor de watjes onder ons zijn het trouwens hoogtijdagen, aangenomen dat Alan McGee er ook de nieuwkomers van Muse onder schaart. Met Muse wordt Coldplay vaak vergeleken, en dan vooral wegens de dwalende falsetto-zang van voorman Chris Martin, die in een moeite door ook herinneringen oproept aan wijlen Jeff Buckley.

De prachtige ijle instrumentaties, de langgerekte nummers, de mysterieuze frasen die plotseling opduiken, de ruimtelijke gitaren en gedragen tempi zorgen bij Coldplay voor een delicaat geheel. Guy Berryman, de bassist van Coldplay, wil wel uitleggen hoe de muziek van Coldplay tot stand is gekomen. Hij belt vanuit Engeland, nadat hij een uur eerder is thuisgekomen uit Barcelona waar de groep een paar concerten had gegeven. Zo langzaam als de nummers zijn, zo langzaam is ook de cd gemaakt, vertelt Berryman. ,,Het was de bedoeling dat we de cd in twee weken zouden opnemen en mixen. Het duurde uiteindelijk negen maanden.'' zegt hij. Reden voor de vertraging was de zelfkritiek van de groep. ,,Parachutes is een volledig andere plaat geworden dan ons tevoren voor ogen stond. Gaandeweg hebben we allerlei bestaande nummers afgekeurd. In de studio hebben we nieuwe nummers geschreven.''

De opvallend langzame tempi op Parachutes hebben een intrigerend bijeffect – Coldplay klinkt ongeveer als iemand die al nadenkend iets onder woorden probeert te brengen, en daardoor vanzelf langzamer gaat spreken. En omdat hij nadrukkelijker praat, trekt hij ook meer aandacht. Guy Berryman kan zich niet vinden in beschrijvingen als `ingetogen' of `ingehouden' tempi. ,,Het is niet bewust ingetogen, we houden onszelf niet tegen. Maar als wij een passend tempo zoeken voor een nummer doen we ons best om het gracieus te houden, en dat lukt voorlopig alleen als het redelijk langzaam gaat. Het is vreselijk als we tijdens een live-optreden soms een liedje te snel spelen. Dan verdwijnt al het gevoel er uit.''

Berryman zegt dat de groep een `emotionele' cd wilde maken. Aan wat voor emoties denkt hij? ,,Hoop, geluk, optimisme: prettige emoties.'' De groep werkt samen aan de liedjes, maar zanger Chris Martin is als enige verantwoordelijk voor de teksten. Berryman kan dan ook niet vertellen waar de mysterieuze tekst van Spies over gaat. Martin zingt in het refrein steeds op bezwerende toon: `And the spies came out of the water...', zonder dat duidelijk wordt wat die spionnen nu eigenlijk in het water te zoeken hadden.

De vier leden van Coldplay ontmoetten elkaar op een universiteit in Londen. Ze vormden een band en traden op in de cafés in Camden. Na de eerste single kregen ze een platencontract aangeboden. Dat betekende het einde van hun universitaire carrières. ,,Ik ben wel nog afgestudeerd in de architectuur. Maar door het platencontract konden we ons allemaal een muzikantenbestaan veroorloven.'' Er is een verband tussen muziek en architectuur, zegt Berryman: ,,De fundamentele principes van bouwkunde en muziek hangen samen met het concept van `ruimte'. In muziek is het een kwestie van afbakenen van een ruimte, door middel van klank.''

Toevallig of niet, opvallend aan de muziek van Coldplay is het gevoel van ruimte. In de bedriegelijk simpele liedjes staan alle instrumenten als eilandjes op zich, verbonden door flarden galm en echo. De echoënde drum-sound hadden ze overigens afgekeken van de Amerikaanse groep Flaming Lips, waar Chris Martin fan van is. ,,Het is niet letterlijk gekopiëerd, maar we hebben ons wel laten inspireren. Door allerlei muziek, overigens. Daar ontkom je niet aan. Als je als beginnende muzikant een plaat aan het opnemen bent, luister je bij iedere cd of je nieuwe dingen kunt oppikken.''

Guy Berryman heeft zelf een onverwachte muzikale achtergrond. Zijn jeugdhelden (de bandleden zijn nu allen 22) zijn Kool & The Gang, James Brown en George Clintons groepen Funkadelic en Parliament. ,,Ik schuwde alles wat eigentijds was. Maar ik ben een beetje bijgedraaid. Want als je muziek wil maken moet je wel bij zijn. Met de vaak vergeleken Jeff Buckley heeft hij geen speciale band. ,,Het is toeval dat er nu zo wat groepen zijn die een beetje op hem lijken. Het ligt vooral aan de zang; een paar zangers zingen tegenwoordig heel afwisselend en beweeglijk. Denk aan de zanger van Muse, of Thom Yorke van Radiohead. Maar Chris Martin heeft altijd zo gezongen. Ik vind het heel mooi, er zit heel veel melodie in.''

Behalve de bekendmaking van de Mercury Muzic Prize-nominaties, kende de vorige week nog ander belangrijk nieuws: de dreigende afsluiting van de Napster-site. Radiohead heeft zich als eerste Britse band uitgesproken tegen afsluiting. Maar Berryman heeft er nog niet zo over nagedacht. ,,Ik mag graag denken dat onze platen sterk genoeg zijn dat de mensen ze sowieso echt willen hebben, en ze in de winkel zullen kopen. Maar eerlijk gezegd ben ik niet erg op de hoogte van Napster. Ik begrijp nog niet zoveel van computers.''

CD: Parachutes (EMI 7243 27783). Coldplay is te zien op het Lowlands-festival dat 25, 26, 27 augustus wordt gehouden in Biddinghuizen, Flevopolder.

    • Hester Carvalho