Passend eerbetoon van FC Twente

De belangstelling voor de benefietwedstrijd ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vuurwerkramp in Enschede viel tegen. Maar FC Twente voetbalde gisteravond ook voor de omgekomen supporter uit vak P.

De voortkabbelende benefietwedstrijd tussen FC Twente en Werder Bremen (1-1) ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vuurwerkramp in Enschede duurde gisteravond negentig minuten te lang. Voetbal was dan ook van ondergeschikt belang bij de openbare collecte voor de Stichting 13 mei 2000, die ruim 200.000 gulden – exlusief de bijdrage van de NOS – ophaalde voor het bouwen van een jeugdhonk in het getroffen gebied. Maar eigenlijk was alles al gezegd in die ene, indrukwekkende minuut stilte voorafgaande aan het duel.

Op nog geen kilometer afstand van het Arke-stadion ligt de wijk, die sinds de explosie van de vuurwerkfabriek op 13 mei het beste met een oorlogsgebied valt te vergelijken. Metershoge houten schotten kunnen het menselijk leed niet aan het oog onttrekken. Veel ruïnes staan er nog, huizen met afgerukte daken, zwartgeblakerd, zonder ramen. Het zijn verstilde symbolen van een mismaakte stad. Maar ook de protesten over de stroeve afhandeling van de talrijke verzekeringsclaims zijn zichtbaar. Met graffiti heeft Ingrid haar ongenoegen over het beleid van de gemeente Enschede geuit. `Na de knal had ik mijn inboedel nog, wat een wonder. Maar na de onteigening begon het gedonder'.

Ook de voetballers van FC Twente worden nog dagelijks geconfronteerd met de naweeën van de ramp, die aan 21 mensen het leven kostte. Onder dwang van het bestuur van FC Twente verschenen de spelers en coach Fred Rutten een dag na het inferno in Enschede onder protest in de Rotterdamse Kuip voor het cruciale duel met Feyenoord. Herman Wessels, voorzitter van de raad van commissarissen bij FC Twente, heeft nimmer kunnen uitleggen waarom zijn club is bezweken onder de druk van de KNVB om toch te spelen. Maar de voetballers hadden De Kuip al willen verlaten, toen aanhangers van Feyenoord tijdens de minuut stilte het geluid van ontploffend vuurwerk imiteerden.

Hoe sereen was de stilte gisteravond in het Arke-stadion, waar zelfs de – vooraf nog zo gevreesde – aanhang van Werder Bremen een minuut zweeg uit respect voor de slachtoffers van de ramp. ,,Volgens mijn normen en waarden moet dat eigenlijk normaal zijn'', zei Erik ten Hag, aanvoerder van FC Twente. ,,Helaas wordt een dergelijk eerbetoon meestal alleen in Engeland op waarde geschat.'' Daarom was voor het benefietduel tussen FC Twente en Werder Bremen de speaker van Liverpool uitgenodigd om de eerste versie van het befaamde voetballied You 'll never walk alone van Gary en de Pacemakers ten gehore te brengen.

Die boodschap wilden ook de spelers van FC Twente meegeven aan hun stadgenoten. ,,Wij voelen een sterke betrokkenheid bij de slachtoffers van de ramp'', zei aanvoerder Erik ten Hag. ,,Onze gedachten gingen vanavond terug naar de 13de mei en alles wat daarna op ons af is gekomen. Hoewel de publieke belangstelling mij tegenviel, is het goed dat we ook als club stil hebben gestaan bij de ramp. Het is een pijnlijke gedachte dat Enschede nog steeds zoekt naar de oorzaken van de explosie. Maar we moeten leren van onze fouten en er alles aan doen om de wederopbouw van dat gebied snel ter hand te nemen. FC Twente kan helpen om de mensen hun trots terug te geven. Wij zijn ons ervan bewust dat we het uithangbord van deze regio zijn.''

Maar Ten Hag had gisteravond toch vooral gedacht aan die ene supporter uit vak P, die zijn favoriete club nooit meer zal kunnen aanmoedigen. De harde kern van FC Twente heeft het spandoek met daarop de tekst `Welkom in de hel van Enschede' definitief opgeborgen. ,,Ze hebben de ware hel in Enschede immers op 13 mei meegemaakt'', zei Ten Hag. ,,Ik kan me heel goed voorstellen dat de fans in vak P die uiting voortaan achterwege laten.''

Dat betekent niet dat de fanatieke aanhang van FC Twente zich ook beter gaat gedragen. Onlangs werden `hoolies' van Borussia Mönchengladbach na een vriendschappelijk duel nog ,,op een Oud-Hollands pak slaag getrakteerd'', vermeldt de website van Vak P. En dat terwijl Twente juist een club uit Duitsland had uitgenodigd voor de benefietwedstrijd uit dank voor de spontane hulp van talrijke Duitse burgers en instanties, zoals J. Hendrikx, commissaris van de Koningin in de provincie Overijssel, benadrukte.

FC Twente had het bevriende Schalke 04 willen uitnodigen voor de benefiet. Maar de voormalige club van assistent-coach Eddy Achterberg had geen ruimte in zijn agenda. Het kleurloze Werder Bremen – waar oud-Ajacied Frank Verlaat een onopvallend debuut beleefde – wist in elk geval niet waarvoor het naar Enschede was gekomen. Schaamteloos foeterde middenvelder Dieter Eilts op alles en iedereen en trainer Schaaf besteedde in zijn analyse zelfs geen woord aan het werkelijke doel van de vriendschappelijke wedstrijd.

Nick Azink was er geen getuige meer van. Voor de op 13 mei bij de explosie omgekomen supporter van FC Twente brachten ook de spelers en hun coach in gedachten een eresaluut. Coach Fred Rutten: ,,Aan de wisselwerking tussen het publiek en FC Twente merk je hoe nauw deze club is verbonden met de samenleving in Enschede. Het is een club van het volk en dat willen we ook blijven.''

Ten Hag: ,,Ik had een brok in mijn keel, toen ik voor de wedstrijd tegen Werder Bremen naar de mensen in vak P keek. Die jongen staat er niet meer tussen. Alleen al dat gegeven stemde me treurig. Het geeft je ook zo'n machteloos gevoel. Het roept die ene prangende vraag op, waarom? Waarom heeft dit moeten gebeuren in Enschede? Ik troost me met de wetenschap dat we in elk geval iets hebben kunnen doen voor de gedupeerden in het getroffen gebied.''

En daar mag het volgens Ten Hag niet bij blijven. Hij pleitte gisteravond voor een jaarlijkse herdenking van de ramp. ,,Met één klap zijn 21 mensen uit het leven weggerukt. Duizenden gedupeerden dragen nog dagelijks het psychische leed van de ramp met zich mee. Die mensen mogen we niet in de steek laten. Zelfs de herdenking op 4 mei staat al ter discussie. Sommige mensen vragen zich af of die nog wel zin heeft. Maar ik vind dat iedereen zich wel eens mag realiseren hoe goed wij het in Nederland hebben. Na zo'n ramp als in Enschede besef je meteen hoe oorlogsslachtoffers zich moeten voelen. Daarom zou ik met FC Twente graag jaarlijks twee minuten stil staan bij deze ramp, als een gebaar dat tot bezinning dwingt.''

    • Robèrt Misset