De koningen van `cool'

Ratten waren het. Maar bijzondere ratten. Ik heb het over Frank Sinatra, Dean Martin, Sammy Davis Jr., Peter Lawford en Joey Bishop, beter bekend als The Rat Pack. Zelf wilden ze liever aanduid worden als The Clan, hoewel intimi gewoon Kings of Cool mochten zeggen. Zeker is dat zij tussen 1960 tot 1965 met hun in smokings, dranklucht en frivole dames gehulde shows de jongensdroom verwezenlijkten van elke ouder wordende man op het westelijk halfrond. Nou ja, in de Verenigde Staten, of dan toch tenminste in Las Vegas. Of de vijf een bijdrage hebben geleverd aan de menselijke beschaving durf ik niet te beweren, maar in ieder geval vond de BBC ze belangrijk genoeg om een documentaire over hun opkomst en neergang te maken.

In zekere zin is het programma een te serieuze verfilming van het te hilarische boek Rat Pack Confidential dat in 1998 werd geschreven door Shawn Levy, die eerder naam maakte met King of Comedy over Jerry Lewis. Afgezien van hun lancering van Angie Dickinson als jet-set schoonheid van de jaren zestig (in de documentaire is zij in haar eigen jaren zestig te bewonderen) was The Rat Pack om twee redenen enigszins interessant. Ten de eerste omdat hun vorm van `entertainment' een onuitroeibaar cultuurideaal belichaamde: dat van het onbekommerd baden in nieuwe welvaart door nieuwe welvarenden. Ten tweede omdat deze Kings of Cool verstrikt raakten in de verkiezing van Kennedy tot president.

Wat het eerste betreft, bood het pact van de vijf destijds genoeg reden voor opwinding. Sinatra's macht in de showbusiness was ongeëvenaard. Dean Martin was beroemd als partner van Jerry Lewis en bovendien een competent all-round entertainer. Sammy Davis was zwart, joods en de hipste ontdekking sinds de Martini-cocktail. Peter Lawford had enige vergane glorie als Britse acteur, maar zijn huwelijk met Patricia Kennedy (zus van John) maakte veel goed. Alleen de droge komiek Joey Bishop was een buitenbeentje, en wellicht Sinatra's projectie van zijn eigen droom grappig te zijn. Van hun befaamde Las Vegas-shows is slechts één opname bewaard. En die is grotendeels onscherp en onverstaanbaar, al is te zien dat iedereen die meetelde omstreeks 1960 acte de présence gaf.

Wat de politieke rol van The Rat Pack betreft, biedt de documentaire weinig nieuws. We horen dat Kennedy via Sinatra de mafia inschakelde om stemmen te winnen. We horen dat Davis zijn huwelijk met de Zweedse actrice Maj Britt moest uitstellen omdat Kennedy niet geassocieerd wilde worden met gemengde verhoudingen. En we horen dat Lawford wilde feestjes organiseerde voor Kennedy. Ten slotte horen we dat de president zijn banden met Sinatra verbrak toen Edgar J. Hoover hem begon te chanteren met de uitspattingen.

Misschien is de enige echte onthulling in deze documentaire dat Dean Martin – ach, wat was hij cool – tijdens zijn befaamde dronkenmans-act louter appelsap dronk. Later veranderde dat, maar toen was The Rat Pack allang ten onder gegaan in de nieuwe tijdgeest.

The Rat Pack, Ned.3, 20.50-22.00u.