Roze puree van duo Chiko & Toko

,,Zo, wie van jullie houdt er van spinazie wassen?'' Chef-kok Ton spreekt zijn groep cursisten ernstig toe. De leerlingen zijn pas rond de tien jaar oud, maar ze zijn rustig en gedisciplineerd. Koken willen ze, daarvoor zijn ze gekomen. Vandaag staat er een dessert van groene jelly op een schaaltje van witte meringue op het programma. De kinderen zijn voor de vijfde en laatste keer bijeen; bij eerdere workshops leerden ze van weer andere Amsterdamse chef-koks onder meer roze aardappelpuree en een `crazy banana in paprika-porsche salade' maken. Elk gerecht was behalve lekker ook mooi. ,,We maken er telkens een kunstwerkje van'', zegt Lisa (10).

In dit ijverige groepje bevinden zich ook twee volwassen vrouwen. Ze dragen hetzelfde grijs-witte kostuum als de kinderen en letten evengoed op, hoewel ze soms een klein ogenblik met elkaar in conclaaf gaan in watervlug Japans. Dit zijn `Chiko & Toko', de alter ego's van twee in Amsterdam wonende Japanse kunstenaars die sinds 1998 workshops voor kinderen organiseren in bibliotheken en galeries. Tomoko Take (1970) en Chikako Watanabe (1969) kenden elkaar al van de kunstacademie in Kyoto, toen ze in 1998 door muziekproducenten Arling & Cameron gevraagd werden om als duo een paar poppy liedjes in te zingen. `We Love Dancing!' heette zo'n liedje. Voor de videoclip ontwierp Take er op de computer twee cartoonfiguurtjes bij: Chiko (Watanabe), een meisje met een puntig geknipt jongenskopje, en Toko (zijzelf), met een rond, glad kapsel. De popjes zijn verder identiek, met een omgekeerd hartje als neus en ronde klompjes als voeten. Door de felle kleuren en de strakke lijnen doet de stijl waarin ze getekend zijn denken aan die van Dick Bruna.

Inmiddels zijn Chiko & Toko uitgegroeid tot een beeldmerk, een brand, dat door de twee bedenksters met een groot perfectionisme in elke denkbare vorm gegoten wordt. Op de tentoonstelling in Bureau Amsterdam ademt alles dezelfde sfeer van ordentelijke vrolijkheid: de dia's en foto's van de workshops, de getekende uitvoeringen van de recepten, het rijtje van popjes naar de deelnemende chef-koks. In het midden van de ruimte staan de oranje en groene rijdende keukenblokken waarop tijdens de kooklessen gewerkt wordt. Als je een van de kastdeurtjes opentrekt, weerklinkt een vrolijk deuntje. In het stripverhaal `Eluna' gaan Chiko & Toko op zoek naar de `zeegroene poeder' die nodig is voor het maken van de jelly van vandaag.

Op de grond in Bureau Amsterdam liggen ronde, houten tafelbladen met cartoonuitvoeringen van vrienden van Chiko & Toko erop. Met poten eronder vormen die straks het meubilair van het `Chiko & Toko Restaurant', waar het tweetal de komende maand vier keer een vijfgangenmenu zal serveren aan zo'n dertig gasten. De kinderen helpen hen. De tafels zijn allemaal al volgeboekt. In het najaar willen Chiko & Toko volgens hetzelfde principe een café met vruchtencocktails openen in kunstcentrum De Paviljoens in Almere. Thuisland Japan staat ook op het programma. Take: ,,Tussen de Nederlandse en de Japanse kookkunst zit een wereld van verschil. Daar zijn de ingrediënten simpel; alles komt aan op de manier waarop de dingen worden gesneden, gecombineerd en opgediend. De workshops zullen er totaal anders uitpakken.'' Wat blijft zijn de zingende keukenkastjes; er moet nog een manier gevonden worden om die veilig naar Japan te verplaatsen.

De beeldtaal van Chiko & Toko is kinderlijk, maar niet kinderachtig. De kunstenaars willen hun vrolijke cursussen in de toekomst ook aan volwassenen geven. Gevraagd naar het overkoepelende idee achter de Chiko & Toko-esthetiek, komt Take met een verhaal: ,,Stel, je staat elke dag op en gaat met de fiets en de trein naar je werk. Elke dag heb je haast. Maar op een ochtend sta je iets eerder op en heb je tijd om naar het station te lopen. Onderweg vind je een prachtige bloem, die je anders nooit gezien had. Even voel je je volmaakt gelukkig. Daar gaat Chiko & Toko over, over de schoonheid van gewone, kleine dingen.''

Tentoonstelling: `Chiko & Toko Cooking!', t/m 27 aug. in Bureau Amsterdam, Rozenstraat 59, Amsterdam. Tel: 020-4220471. Open di t/m zo 11-17 uur.

    • Sandra Heerma van Voss