Den Haag eist uitleg Belgrado

De Nederlandse regering heeft haar zaakgelastigde in Belgrado opdracht gegeven opheldering te eisen over de arrestatie van vier Nederlanders.

De mannen zouden van plan zijn geweest de Joegoslavische president Miloševic te ontvoeren of te vermoorden.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag zou zaakgelastigde H. Klijn vanmiddag worden ontvangen op het Joegoslavische ministerie van Buitenlandse Zaken. ,,De tijdelijk zaakgelastigde zal twee vragen stellen', aldus de woordvoerder. ,,Allereerst waarom de Nederlandse regering niet eerder is geïnformeerd, als het inderdaad zo is dat de vier mannen twee weken geleden zijn gearresteerd. Verder zal hij op zo kort mogelijke termijn toegang eisen tot de vier mannen, zodat we kunnen zien hoe de mannen er aan toe zijn.'

Het ministerie in Den Haag had tegen het middaguur ,,99 procent' zekerheid over de precieze identiteit van de vier mannen. Het gaat om Godfried de Rie, Jeroen van Iersel, Bas van Schaik en Sander Zeitsen, alle vier rond de dertig. Het ministerie zegt nog geen definitief uitsluitsel te kunnen geven over de woonplaats van de vier. ,,Het is moeilijk de puzzel compleet te krijgen, omdat we geen enkele medewerking krijgen van de Joegoslavische autoriteiten', aldus de woordvoerder. ,,Mensen bellen ons met de mededeling dat ze iemand op televisie hebben herkend. Bij navraag blijken ze zich te hebben vergist. De mannen zijn ook moeilijk te herkennen met die geschoren koppen.' De Joegoslavische minister van Informatie, Goran Matic, maakte gisterochtend tijdens een persconferentie in Belgrado de arrestatie van de vier mannen bekend. De vier zouden ongeveer twee weken geleden zijn opgepakt in Mehov Krs, vlakbij de Servisch-Montenegrijnse grens. Volgens Matic doen de vier mannen zich voor als avonturiers, maar zijn ze ervaren commando's, getraind door de Britse SAS. ,,Ze zijn kort voor de top van G8 van Okinawa gearresteerd', zei Matic. ,,Het was hun taak om voor een cadeautje te zorgen voor de Amerikaanse delegatie.' Het Joegoslavië-tribunaal heeft een internationaal opsporingsbevel uitgevaardigd tegen Miloševic en tegen de Bosnische Serviërs Ratko Mladic en Radovan Karadźic.

Tijdens de persconderentie liet Matic videobeelden zien van de vier gearresteerde mannen. Een van hen, waarschijnlijk De Rie antwoordt in het Engels op de vraag naar zijn beroep: ,,Lid van een speciale eenheid.' Vervolgens vertelt hij dat het plan was Miloševic te ontvoeren ,,in een ski-box op de auto'. In het geval dat de ontvoering zou mislukken had ,,Sander' het plan Miloševic te vermoorden ,,en zijn hoofd in een doos naar huis te sturen.'

Het Nederlandse ministerie van Defensie ontkent dat de vier mannen op één of andere manier voor de krijgsmacht werken. Het ministerie heeft het identificatienummer dat één van de vier mannen, Godfried de Rie, op de Servische videobeelden geeft, opgezocht in het eigen personeelsbestand. Daaruit blijkt dat De Rie van 1989 tot 1990 zijn militaire dienstplicht vervulde als soldaat-administrateur. Defensie zei vanmorgen ook te gaan onderzoeken of de drie andere mannen in dienst hebben gezeten.

Tijdens de persconferentie in Belgrado liet minister van Informatie Matic videobeelden zien van de wapens die de vier bij zich zouden hebben gehad. Opvallend was de afwezigheid van vuurwapens tussen de grote collectie dolken, vlindermessen en boksbeugels die werd getoond. Volgens Matic waren de vier mannen van plan vuurwapens in Servië te kopen. Op de beelden werd als bewijs ook een SAS `survival'-gids getoond, die overigens in vrijwel elke Nederlandse boekwinkel is te krijgen.

Tijdens de persconferentie beschuldigde Matic de Verenigde Staten en haar geheime dienst van ,,internationaal terrorisme'. De arrestatie van de vier Nederlanders was volgens hem het bewijs dat de ,,Joegoslavische verdediging ondoordringbaar' is. Vervolgens wees hij een beschuldigende vinger naar Kroatië, dat ,,terroristen' zou trainen voor aanslagen in Joegoslavië. Matic haalde ook uit naar de regering van de Joegoslavische deelrepubliek Montenegro, die een onafhankelijke koers van Belgrado vaart. Volgens Matic is Montenegro op grote schaal bezig zware wapens te kopen in Kroatië en Bosnië.