Bizar complot als beproefd recept

Informatie uit officiële Joegoslavische bronnen blijkt na een poosje, als het effect ervan is uitgewerkt, te zijn verdampt in het niets. Het was desinformatie.

Als Goran Matic, de Joegoslavische minister van Informatie, de waarheid spreekt, wilden de vier opgepakte Nederlanders president Slobodan Miloševic in een skibox, op het dak van de auto, van Belgrado naar Nederland rijden, of, als dat niet zou gaan, de Joegoslavische president onthoofden en zijn hoofd ,,in een doos naar huis sturen'. En als Miloševic niet te pakken zou zijn, wel, dan maar Radovan Karadzic, de voormalige leider van de Bosnische Serviërs. Complotje van de NAVO.

Nu zegt Goran Matic wel vaker bizarre dingen. Het is de vraag hoe de vier Nederlanders zich hebben voorgesteld Miloševic te pakken te krijgen. De Joegoslavische president is tamelijk paranoïde over zijn veiligheid. Miloševic slaapt vrijwel elke nacht op een ander, uiteraard geheim adres. Hij wordt buitengewoon goed bewaakt en treedt zo goed als nooit in de openbaarheid. Hij loopt altijd met een wapen op zak – zoals de toenmalige Joegoslavische premier Milan Panic begin jaren negentig merkte toen Miloševic tijdens een kwade ruzie pardoes een pistool trok en het Panic overhandigde met de uitnodiging hem dood te schieten. Panic was te verbijsterd om te reageren.

Voor Karadzic geldt hetzelfde. De voormalige leider van de Bosnische Serviërs verblijft volgens de laatste berichten ergens in de buurt van de grens met Montenegro, ten prooi aan een diepe depressie maar wel omgeven door een flink aantal lijfwachten. Ook hij wisselt voortdurend van verblijfplaats.

Maar het is verkiezingstijd in Joegoslavië, en dan – zo heeft de ervaring van de afgelopen dertien jaar bewezen – is in Joegoslavië veel mogelijk. Het stichten van chaos en verwarring is een door Miloševic voortdurend – en voortdurend met succes – beproefd middel om echte of vermeende tegenstanders op het verkeerde been te zetten en in het defensief te dringen, het kiesvolk onzeker te maken en angst aan te jagen en aldus zijn macht te behouden. De trukendoos gaat open en het regent onthullingen en onthullinkjes, met name uit de desinformatiefabriek die door Goran Matic wordt geleid. Oppositieleiders worden zwartgemaakt en complotten onthuld. Van de beschuldigingen en complotten zal na de verkiezingen nog maar weinig worden vernomen.

Veel van die onthullinkjes betreffen op dit moment de rebellerende deelrepubliek Montenegro, bron van ergernis voor Miloševic. Gisteren werd de aanhouding van de vier Nederlanders gemeld, maar gisteren werd óók onthuld dat de Britse elite-eenheid SAS (die ook de vier Nederlanders zou hebben opgeleid) een speciale Montenegrijnse politie-eenheid opleidt voor terreuracties in Servië.

Verder wist men in Belgrado te melden dat zich in Montenegro 24 Kroaten bevinden ,,met uitgebreide strijdervaring in de oorlogen in Kroatië en Bosnië en speciaal opgeleid voor wrede moorden' – in Servië uiteraard.

De zaak tegen de Nederlanders doet een beetje denken aan die tegen vijf Serviërs en Bosnische Serviërs (van wie sommigen met de Franse nationaliteit) die in november vorig jaar werden gearresteerd. De vijf, die werden gepresenteerd als lieden die tijdens de oorlog in Bosnië de handen al zeer vuil zouden hebben gemaakt, een ervan in Srebrenica, zouden deel uitmaken van een spionage- en terreurgroep met de codenaam Spin. Hun doel: Miloševic vermoorden. Van een skibox of een doos-met-hoofd was toen nog geen sprake. De vijf arrestanten, zo wist men te melden, wilden Miloševic vermoorden door hem a) door een sluipschutter te laten doodschieten, b) met een autobom op te blazen, c) op te blazen met een langs de weg verborgen bom of d) een groep commando's zijn residentie te laten bestormen.

Ook toen fabriceerde Goran Matic een bizar spionageverhaal met brede vertakkingen naar Bosnië, Montenegro, Zaïre en natuurlijk Parijs, want de vijf werden natuurlijk vandaaruit geregisseerd. Een van de vijf was – aldus Matic – een specialist ,,voor moorden met een vrachtwagen vol zand', een weinig subtiele verwijzing naar een eerdere aanslag op de Servische oppositieleider Vuk Draškovic met een vrachtwagen met zand die plotseling van weghelft wisselt. Deze saillante toevoeging moest Draškovic' aantijging dat Miloševic achter die aanslag zat, ontkrachten: Parijs had het gedaan.

De zaak van `de Spin' is sindsdien zachtjes uit de publiciteit verdwenen. Er kwam een proces, maar van de wilde plannen van het vijftal is niet veel meer vernomen. De volgende zitting van de rechtszaak is komende vrijdag.

Misschien komen er dan nog wat nieuwe onthullingen uit de rechtszaal. Het is tenslotte verkiezingstijd in Joegoslavië.

    • Peter Michielsen