Toenadering tussen Poetin en zakentop

De omstreden verkoop in de jaren negentig van Russisch staatsbezit aan invloedrijke zakenlieden zal niet worden teruggedraaid. Met die toezegging heeft president Vladimir Poetin vrijdagavond 's lands zogeheten oligarchen gerustgesteld.

Tijdens een rondetafelgesprek in het Kremlin kwamen de president en een twintigtal zakentycoons verder overeen om elkaar regelmatig te ontmoeten voor overleg. De Kremlin-bijeenkomst was een initiatief van Boris Nemtsov, de vroegere vice-premier die in 1997 en 1998 een vergeefse poging heeft gewaagd de macht van het oligarchendom te breken. Nemtsov, tegenwoordig Doema-lid voor de Unie van Rechtse Krachten, beoogde met het beraad de spanning weg te nemen die is ontstaan na de opening van een reeks strafzaken tegen de kopstukken van het Russische `roverskapitalisme'.

Op bijtende toon waarschuwde Poetin aan het begin van de bespreking tegen het ,,dramatiseren'' van de aanvallen van de staat op de zakenelite. ,,U heeft deze staat zelf vormgegeven door middel van de politieke structuren die u controleert'', sprak de president, doelend op de schijnbaar ongelimiteerde invloed die de oligarchen op zijn voorganger Boris Jeltsin en diens entourage wisten uit te oefenen. De suggestie wekkend dat hijzelf van zulke machtsmachinaties het product was, voegde de ex-KGB'er daaraan toe: ,,Er is dan ook geen reden om in de spiegel te kijken en de reflectie de schuld te geven.''

Hand in hand met zijn belofte de dubieuze privatiseringsdeals niet ongedaan te zullen maken, kondigde Poetin aan dat het voortaan ontoelaatbaar is ,,dat concurrerende ondernemingen het staatsapparaat aanwenden voor het najagen van hun doelen''. Hoe hij aan die praktijk een einde wil maken zei hij er niet bij, maar dat leek, met de juridische acties van de afgelopen weken nog vers in het geheugen, nogal overbodig. Behalve de tijdelijke hechtenis in juni van de mediatycoon Vladimir Goesinski (tegen wie de beschuldiging van fraude aan de vooravond van het Kremlin-overleg was ingetrokken) heeft met name de door de staat geclaimde `naheffing' van 140 miljoen dollar voor de overdracht van een aandelenpakket in de nikkelindustrie van Norilsk voor veel ophef onder de oligarchen gezorgd. Andere concerns werden geconfronteerd met onverwachts hoge belastingaanslagen.

Initiatiefnemer Boris Nemtsov sprak op de bijeenkomst van het einde van de oligarchenklasse: ,,De hele zakenelite zal zich voortaan aan de algemene regels moeten houden.'' De opvallendste afwezige was echter meesterintrigant en miljardair Boris Berezovski, van oorsprong een autohandelaar, die tot nu toe altijd zijn talrijke juridische vervolgers te slim af wist te zijn.