De lezer bedot

Ze hebben ook wel pech, die weekbladen. Is er 'ns wat, gebeurt dat op het ongelukkigste moment van de week: als de kopij naar de drukker is en de persen draaien. Afgebroken onderhandelingen tussen Barak, Arafat en de VS in Camp David. Een Concorde die vlakbij Parijs neerstort. En de rechtbankpresident die elk moment kan instemmen met de vierdaagse lesweek als redmiddel voor het lerarentekort op de basisschool.

Tja, wat doe je dan als opinieblad? Waarmee vul je je kolommen als je vreest dat de uitkomsten van twee zulke items-van-de-week aan je voorbijgaan?

Dan kom je met een themanummer. Dat doen De Groene Amsterdammer en Hervormd Nederland deze week. Voordeel: je kunt voorproduceren en het levert meer geld op, want dubbeldik en dubbelduur. Nadeel: het beperkende thema en de suggestie van tijdloosheid vervreemden. Onder het motto `Wordt Nederland één groot Dennendal?' schrijft De Groene over waanzin. Een onderwerp dat zich bij uitstek leent voor geëngageerde journalistiek, zo blijkt uit een reportage over de groeiende groep `asfaltgestoorden', zwervende psychiatrische patiënten. Maar merkwaardig genoeg staat Charles Manson op de cover. Is dat niet die bejaarde sekteleider die Amerika opschrok met lustmoorden en al dertig jaar vast zit?

Nee, dan Elsevier, Nieuwe Revu en HP/De Tijd. Die recyclen beproefde succesverhalen. HP/De Tijd `ontdekt' dat schoonheid, lees: voorkomen, (carrière)succes bepaalt. Elsevier presenteert op basis van `vertrouwelijke gesprekken met insiders' de jaarlijkse, Haagse smoelenranglijst. Stijger: turbo Tineke Netelenbos, `getipt als kandidaat premier'. Daler: brokkenpiloot Karin Adelmund `voor wie de genadeslag rest'. En Nieuwe Revu komt met een reportage over jonge toeristen op het Griekse eiland Ios.

Een van de tien tips: `seks erop los, maar neem afscheid voor u nuchter bent'. Dat hoorden we een paar jaar geleden toen we op hetzelfde Ios Nederlandse jongens volgden, schrijft de verslaggever ongegeneerd. Niks nieuws onder de zon dus. Waarom dan toch de lezers met zo'n clichéverhaal lastig vallen?

In feite maken Vrij Nederland en Elsevier deze week de meest frisse indruk. Dat doen ze met aardige reportages over echte onderwerpen. Wist u dat de bewoners van het Overgooi in Almere hun eigen huis mochten bouwen in de vorm en stijl die ze wilden maar toch weer uitkomen bij het Gammaschuttinkje en het succesvolle Tea-for-two-balkon uit Amsterdam? Wist u dat de AVRO, KRO en NCRV het miljard dat de belastingbetalers jaarlijks voor publieke omroepen opzij leggen, deels aanwenden om eigen studio's neer te zetten? Dan kunnen ze, schrijft Elsevier onder de kop `Gooise geldsmijterij', in elk geval commercieel verder als ze over vijf jaar uit het publieke bestel worden gezet. Maar de frisse indruk maken Vrij Nederland en Elsevier vooral door originele stukken te brengen over twee thema's van de week. Elsevier stelt de geëigende vraag waarom het legioen leraren met wachtgeld niet mag worden ingeschakeld voor de klas. En Vrij Nederland stuurde liefst vier verslaggevers naar klein Jeruzalem in Amersfoort. Zij interviewden daar onder andere een rabbijn, een pro-Israelische dominee en een Palestijnse imam. Zegt de rabbijn voor een levensgroot wandkleed van Jeroesjalajiem in zijn huiskamer: `Als ik voor de klaagmuur sta, voel ik het, ik weet het zeker: dit is de poort naar de hemel.'

Nee, dan moeten we de misser van Elsevier maar even vergeten. Onder het motto `Mag het ietsje meer kosten' tips voor dure vakanties, compleet met namen en telefoonnummers van de reisorganisaties – is dat journalistiek? Aanbevolen wordt een verzorgde droomcruise met als vertrekpunt New York.

`Boek een suite en pak de Concorde. Supersnel en supercomfortabel.'

Totdat die neerstort in een weiland aan de rand van Parijs. Ja, alle 109 inzittenden kwamen om.