TWEEMAAL ZOVEEL ASTMA EN HOOIKOORTS ALS TWINTIG JAAR TERUG

Britse onderzoekers hebben vastgesteld dat het aantal mensen dat aan astma en/of hooikoorts lijdt, in de afgelopen twintig jaar meer dan twee keer zo groot geworden is. Daarbij maakte het geen verschil of de betrokken personen rookten of niet. Evenmin waren er aanwijzingen voor dat artsen nu alerter zijn dan twintig jaar geleden en de diagnose astma eerder stellen.

De gegevens zijn afkomstig uit een bevolkingsonderzoek in twee voorstadjes van het Schotse Glasgow (Renfrew en Paisley) dat halverwege de jaren zeventig is gehouden en dat nu is herhaald. Uit de destijds verzamelde data zijn de gegevens gelicht van de ruim 4000 deelnemende echtparen. Deze mensen waren toen tussen 45 en 54 jaar oud. In 1996 werden hun kinderen opgespoord. Voor zover zij nog in dezelfde streek woonden, zijn ze gevraagd voor hetzelfde – slechts op details aangepaste – onderzoek. Ruim 2300 personen – inmiddels tussen 30 en 59 jaar oud – toonden zich bereid mee te werken.

De vergelijking van de twee generaties levert glasheldere uitkomsten op. Bij levenslange niet-rokers is het aantal gevallen van hooikoorts toegenomen van zes tot twintig procent. In deze groep lijdt acht procent aan astma, tegen drie procent twintig jaar eerder. De resultaten voor (ex-)rokers liggen in dezelfde orde van grootte: hooikoorts ging van vijf naar zestien procent, astma van twee naar vijf. Overigens is het aantal rokers sinds de jaren zeventig gehalveerd (British Medical Journal, 8 juli).

Opvallend is dat het aantal mensen dat aangeeft bij aanvallen van benauwdheid piepend adem te halen, duidelijk is afgenomen. Dit is hoogst waarschijnlijk een gevolg van de sterk verbeterde astma-medicatie: twintig jaar geleden werden de nu gebruikelijke inhalatiesteroïden nog weinig voorgeschreven.

In de periode tussen beide onderzoeken is natuurlijk nog meer veranderd. De fundamentele kennis over astma en allergieën is enorm toegenomen. Die kennistoename zou de resultaten van dit onderzoek kunnen vertekenen als artsen daardoor nu vaker de diagnose astma of allergisch astma stellen. De onderzoekers vonden hiervoor alleen aanwijzingen bij niet-rokers die wel eens last hebben van een piepende ademhaling, maar niet aan astma lijden. Deze groep was niet groter, maar veel kleiner geworden. Geen van deze mensen gebruikte medicijnen, zodat deze afname alleen verklaard kan worden door een nauwkeuriger diagnostiek.

Vergelijkbare cijfers voor Nederland bestaan niet, maar zijn in de maak. In het kader van een Europees luchtwegonderzoek is in 1992 een grote groep volwassen onderzocht. In 2001 zullen deze mensen opnieuw opgeroepen worden, teneinde veranderingen over een periode van negen jaar vast te stellen.