Rusland kapt met status supermacht

Het buitenlands beleid van het Kremlin zal het door oud-president Jeltsin nagestreefde herstel van Ruslands supermachtstatus laten varen. Daarvoor in de plaats komen haalbare doelen – gericht op rendement in plaats van tijdelijke gevoelens van trots.

Dat is althans de strekking van de nieuwe doctrine die minister Igor Ivanov van Buitenlandse Zaken gaat hanteren. ,,De kern is dat we ons beleid rationeler maken, lucratiever in politieke en economische zin'', zo lichtte Ivanov het document gisteren toe. Rusland heeft in zijn ogen geen ambities meer om het verloren Sovjet-imperium te heroveren, ,,al zal het altijd een grote mogendheid blijven''.

Opmerkelijk is de erkenning van Ivanov dat de financiële middelen van zijn ministerie beperkt zijn, en dat hij zich daarom moet concentreren op die zaken die vitaal zijn voor Rusland. ,,Een van de sleutelelementen is dat het buitenlands beleid moet bijdragen aan het oplossen van Ruslands binnenlandse problemen.''

De krant Komsomolskaja Pravda spreekt vanmorgen van een breuk met ,,de romantiek van Boris Jeltsin''. De vroegere Sovjet-republieken, in Russisch diplomatenjargon ,,het nabije buitenland'' geheten, krijgen meer aandacht, met name waar het gaat om de bescherming van Russische minderheden. Hoewel het Kremlin de oostwaartse uitbreiding van de NAVO blijft veroordelen, komt het streven naar een multipolaire wereld (Jeltsins stokpaardje) nauwelijks nog in Ivanovs vocabulaire voor. ,,We moeten toegeven dat er zich geen automatische overgang van een bipolaire wereld naar een breed partnerschap voor internationale stabiliteit heeft voltrokken'', zei de bewindsman. In plaats van zich op te werpen als de tegenstrever van de VS, wil Rusland het accent verschuiven naar het versterken van de Verenigde Naties. Of dat betekent dat het Kremlin zijn anti-Amerikanisme nu zal temperen is nog onduidelijk.

De krant Izvestija vraagt zich af hoe het pragmatisme zal uitpakken. De logica gebiedt nu, aldus het commentaar, om de hulp aan regimes als dat van de Servische leider Miloševic te staken (,,om te beginnen de gasleveranties aan Servië''), aangezien Rusland daar niets mee opschiet.

Het zakenblad Kommersant wijst erop dat eindelijk doelen en middelen op elkaar worden afgestemd, maar waarschuwt voor de kleine lettertjes waarin staat dat er een speciale afdeling wordt opgericht om de beeldvorming van Rusland in het buitenland te verbeteren. Jeltsin mocht dan als een kindse oude man rammelen met zijn kernwapenarsenaal als hij zijn zin niet kreeg, Poetin lijkt een subtielere maar daarom niet minder effectieve aanpak voor te staan. Al op 28 juni heeft hij de nu gepubliceerde handleiding voor de Russische diplomatie ondertekend.

DOSSIER SREBRENICAwww.nrc.nl