China boos na besluit Wereldbank

De Wereldbank gaat toch geen geld lenen aan China om 60.000 boeren te verhuizen naar land dat volgens Tibetanen heilig is. China weigerde nieuwe voorwaarden en is boos over ,,politieke tegenstand''.

Het project was vorig jaar al goedgekeurd door de directie van de Wereldbank, maar het bestuur – van 24 leden die de 181 lidstaten vertegenwoordigen – besloot gisteren in Washington om alsnog extra voorwaarden op te stellen waar China aan zou moeten voldoen.

China besloot daarop zijn verzoek om hulp in te trekken en kondigde aan het project nu zelf te gaan betalen. ,,Wij betreuren het dat de Wereldbank wegens politieke tegenstand van een aantal aandeelhouders een kans laat lopen om een aantal van de armste mensen in China en in de wereld te helpen'', zei de Chinese delegatieleider Zhu Xian. Volgens China is het proces van goedkeuring misbruikt voor politieke doeleinden: ,,De Wereldbank hoort economische overwegingen te scheiden van politieke. We willen daar zo snel mogelijk een debat over voeren.''

Het project in China – het zogenoemde Westelijk China Armoedebestrijdings Project – behelst het verhuizen van 60.000 Chinese boeren naar de provincie Qinghai, het gebied waar de Tibetaanse geelstijk leider de Dalai Lama is geboren. Critci van de lening van 40 miljoen dollar (90 miljoen gulden) noemen het Chinese plan `culturele genocide' omdat het de kwetsbare Tibetaanse cultuur in de regio verder aan zou tasten. Er wonen in de streek nu zo'n 4.000 Tibetaanse en Mongoolse veehoeders.

De Wereldbank verdedigde het project omdat het armoede zou bestrijden. Het project is omstreden sinds bij een intern onderzoek van de Wereldbank aanwijzingen werden gevonden dat de lokale bevolking niet op de juiste manier gehoord was.

De tegenstand binnen het bestuur van de Wereldbank kwam vooral van de Verenigde Staten en Japan samen met andere donorlanden. Het uitblijven van een consensus, zelfs na 6,5 uur vergaderen op donderdag, wordt beschouwd als een nederlaag voor president James Wolfensohn van de Wereldbank.

Ook Nederland pleitte voor extra voorwaarden. Pieter Stek, die Nederland vertegenwoordigde, zei na afloop dat hij met gemende gevoelens zat. ,,Er was heel veel werk verzet en het is jamer dat we geen besluit hebben kunnen nemen. Maar zowel het management van de Wereldbank, als China wil niet dat het project onder voortdurende controle staat.'' China weigerde onder meer in te stemmen met regelmatige bezoeken van buitenlandse waarnemers aan de afgelegen provincie om het project te volgen.

Actievoerders reageerden gisteren verheugd op het nieuws. ,,Dit is een grote dag voor de Tibetanen'', zei Josh Schrei van een Amerikaanse actiegroep Milarepa. ,,Dit is de eerste keer dat een internationaal instituut zich verzet tegen de Chinese regering. Misschien dat we nu te weten komen of de blaffende hond China ook zal bijten.''

De Dalai Lama zelf zei vorige maand tijdens een bezoek aan president Clinton in de Verenigde Staten dat een het project ,,een bron van nieuwe problemen'' zou zijn.