Zeilrace bezorgt haringkoning een rotgevoel

De Singlehanded Transatlantic Solo Race (Star) van Plymouth naar Newport staat bekend om zijn hoge uitvalpercentage. Ook haringkoning Bertus Buys uit Scheveningen heeft de race moeten staken. Hij passeerde gisteren op de motor de finish. ,,Die heb ik tenminste gehaald.''

De champagne stond reeds koud en hij had al schone kleren klaar gelegd. Bovendien was solozeiler en `haringkoning' Bertus Buys uit Scheveningen 24 uur per dag alert. Buys, die begin juni voor de vierde keer startte in de Singlehanded Transatlantic Solo Race (Star) van Plymouth in Engeland naar Newport in de Verenigde Staten, wilde ieder risico vermijden om, zoals in 1988, op een vissersschip te lopen. ,,Dat overkomt me niet meer'', meldde Buys afgelopen zondag nog vastberaden. ,,Al is er een zeemeeuw die niet aan de kant wil gaan, ik wijk uit.''

Maar na dertig dagen op zee en met nog honderd van de drieduizend zeemijl te gaan, botste Buys met zijn veertigvoeter Sea Beryl maandaag tijdens een nacht met dikke mist toch op een vissersschip. ,,Ik ben schuin van achteren op hem ingevaren, terwijl ik lag te slapen'', verklaarde Buys gisteren door de satelliettelefoon, terwijl hij de resterende 25 mijl op de motor aflegde. ,,Kennelijk heb ik het radaralarm niet gehoord.'' Bij inspectie bleek een stagaanhanging doorgebroken en stond de mast niet meer verzekerd. ,,Ik heb nog geprobeerd noodreparaties uit te voeren om regulier te kunnen finishen, maar dat bleek ondoenlijk.''

Buys typeerde de tegenslag als een `rotgevoel'. ,,Ik lag hartstikke goed in de race. Het zag er naar uit dat ik eindelijk binnen de dertig dagen de overkant zou halen. Daar had ik nog een weddenschap op afgesloten. Gisteren en eergisteren was ik dus ook echt depressief. Nu gaat het wel weer. Er zijn altijd 28 deelnemers die nooit aankomen door ziekte, zinken of een aanvaring. Nu hoor ik daar ook bij, maar ik haal wel de finish. Dat kunnen niet alle uitvallers zeggen.''

De internationaal hoog aangeschreven race, die sinds 1960 wordt gevaren en waaraan ook deze keer weer zowel zeer beroemde wedstrijdzeilers als onervaren amateurs deelnemen, heeft dit jaar een uitvalpercentage van veertig procent. Van de 71 gestarte schepen hebben 28 schippers moeten opgeven wegens kapseizen, een gebroken mast, een verloren roer, gescheurde zeilen of om persoonlijke redenen. De Nederlandse hoogleraar in zelflerende computersystemen Pieter Adriaans, die zijn boot had volgeladen met revolutionaire zelfbesturingsprogrammatuur, moest 17 juni de wedstrijd staken wegens onherstelbare averij en mentale uitputting. Toen bleven Bertus Buys en beroepsviolist Harry Vogel als enige Nederlandse deelnemers over.

Vogel, die voor het eerst meedoet, heeft voor de race een sabbatical jaar opgenomen, 150 cd's en z'n viool ingeladen. Vogel wist vooraf al dat hij geen kans maakte op de overwinning in zijn klasse. ,,Daarvoor heb ik niet de goede boot of ervaring. De wedstrijd uitvaren is mijn doelstelling.'' Als Vogel naar verwachting morgen de finish passeert voor de kust van Newport, is hij de enige Nederlander die deze editie van de Europe 1 New Man Star 2000 – zoals de race officieel heet – reglementair heeft uitgevaren. Buys heeft onderweg geen contact gehad met Vogel. ,,Hij kan alleen maar emailen en ik kan alleen maar praten. Dus dat werkt niet.'

Tijdens deze Star-race werd het oude oversteekrecord uit 1988 van de Fransman Philip Poupon met tien uur scherper gesteld door zijn landgenoot Francis Joyon, die met zijn trimaran Eure & Loire de drieduizend mijl in negen dagen, 23 uur en 21 minuten aflegde. In de daaropvolgende weken liepen gestaag de ervaren wedstrijdzeilers binnen, terwijl de kleinere boten zich door vijf depressies en windkracht 11 heen moesten ploeteren. De organisatie bracht na het binnenkomen van de bekende professionals nauwelijks meer verslag uit over de kleinere boten, tot grote woede van deze `achterblijvers' en hun vele fans.

Buys is daar laconiek over. ,,Daar zit ik helemaal niet mee. Deze race kost vier jaar voorbereiding. Die Fransoos was na tien dagen al klaar. Ik heb er tenminste een maand plezier van gehad.''