Persaansprakelijkheid

Kan de boodschapper worden bestraft voor de smadelijke beschuldigingen van een ander die hij overbrengt? Dat is de juridische inzet bij de documentaire over Verborgen Moeders. De makers zullen zeggen dat zij niet anders hebben gedaan dan de aantijgingen van een beweerd slachtoffer van incest weer te geven. Beslissend is echter of de boodschapper voldoende afstand heeft bewaard. Dit verklaarde de Hoge Raad in 1980 naar aanleiding van een geruchtmakend interview van Privé-journalist Henk van der Meijden met de filmster Sylvia Kristel.

Daarin werd van haar vader gezegd dat hij zich schuldig zou hebben gemaakt aan verkrachting van zijn dochter. Het verweer van de auteur was dat dit háár beschuldigingen waren. De rechter oordeelde echter dat Van der Meijden een ,,door hemzelf opgebouwd verhaal'' had geschreven waarin de bewoordingen van interviewer en geïnterviewde door elkaar liepen. Daardoor had hij de beschuldigingen ,,tot de zijne gemaakt'' en werd hij strafbaar bevonden.

In het geval van de NCRV-documentaire wil de advocaat van de klagers nu de makers onder ede laten horen door een onderzoeksrechter. Zo'n oproep pleegt grote weerstand te wekken in journalistieke kring. Het is gevaarlijk wanneer de rechter gaat wroeten in het journalistieke beroepsgeheim, dat na meer dan een eeuw strijd juist is erkend door de Hoge Raad. Toen werd echter ook gewaarschuwd dat de journalist zijn eigen verantwoordelijkheid niet mag verbergen achter zijn beroepsgeheim. Een streng stelsel van persaansprakelijkheid is daarmee volgens advocaat-generaal Koopmans ,,zeer wel te verenigen''.