Ernstige Strauss bij bedreigd RSO

Dit voorjaar adviseerde de Raad van Cultuur de subsidie voor het Radio Symfonie Orkest met ingang van 2001 niet langer toe te kennen. Niet de kwaliteit van het orkest was de reden voor het negatieve advies, maar twijfel over het artistieke profiel. Die beslissing wekte verbazing.

Het Radio Symfonie Orkest werkt al jaren met veel succes mee aan, bijvoorbeeld, de operaserie van de Matinee op de Vrije Zaterdag en het Kondrashin dirigentenconcours. Het is op zijn minst onwaarschijnlijk dat andere ensembles in de toekomst de vijfenveertig producties waaraan het Radio Symfonie Orkest jaarlijks meewerkt zonder slag of stoot zouden kunnen overnemen.

Gisteravond was het Radio Symfonie Orkest onder haar Estse chefdirigent Eri Klas te gast in de zomerserie van het Concertgebouw. Voor aanvang werden pamfletten uitgereikt, waarmee bezoekers door ondertekening hun steun konden betuigen.

Wellicht juist onder invloed van de dreigende opheffing, bleef de kwaliteit van het Radio Symfonie Orkest in de gespeelde werken van Sibelius, Richard Strauss en Tsjaikovski onder het gebruikelijke niveau. Zowel Sibelius' symfonisch gedicht Tapiola als de Vierde symfonie van Tsjaikovski, die de plaats had ingenomen van de eerder aangekondigde en minder frequent uitgevoerde Eerste symfonie, werden vertroebeld door een groot aantal ongelijkheden, zowel in de inzetten als in de ritmiek.

Ondanks de vaak in strak- en puntigheid tekortschietende ensembleklank, bleef Tsjaikovski's Vierde symfonie onder de energieke stuwbewegingen van Eri Klas niet verstoken van mooie momenten. Klas nam de aanduiding `con fuoco' in het slotdeel zeer serieus, en ging het orkest voor in verpletterende climaxen. Ook het eerste thema van het Andante sostenuto klonk hier dynamisch en deinend op, in weemoedig walsende golfbewegingen.

Voorafgaand aan Tsjaikovski's Vierde soleerde Jacob Slagter in het vermakelijke Eerste hoornconcert van Richard Strauss, een virtuoos jeugdwerk dat stilistisch en vooral in de manier van moduleren evident schatplichtig is aan Mendelssohn. Slagter benaderde Strauss' concert niettemin met de volwassen ernst die zijn partij ook vereist. Hij imponeerde met soepel spel in de hoekdelen, en liet het elegische middendeel weerklinken met een warme en ronde toon.

Dat het Radio Symfonie Orkest in geen van de gespeelde werken de toppen van haar kunnen bereikte, stelde teleur. Juist een orkest dat het juk van een onzekere toekomst met zich meetorst, wens je de vleugels van inspiratie toe die hier niet werden uitgeslagen.

Concert: Radio Symfonie Orkest o.l.v. Eri Klas m.m.v. Jacob Slagter. Werken van Sibelius, Strauss en Sibelius. Gehoord: 5/7 Concertgebouw, Amsterdam.