Uitgaansverbod van kracht in Tsjetsjenië

Uit angst voor nieuwe zelfmoordaanslagen heeft het Russische leger in Tsjetsjenië een nachtelijk uitgaansverbod afgekondigd. De Kaukasische deelrepubliek is van de buitenwereld afgegrendeld.

De steden Argoen, Goedermes, Grozny en Oeroes-Martan worden uitgekamd op zoek naar terroristen die zondag de vijf kamikaze-strijders zouden hebben geholpen om hun met springstof geladen vrachtwagens bij militaire objecten tot ontploffing te brengen. Volgens het Kremlin zijn bij die terreurdaden van smertniki (zelfmoordcommando's) 33 Russische militairen gedood; de website van de rebellen houdt het op 690, weer andere bronnen spreken van 44 en 54 doden. De zes daders van de zelfmoordaanslagen zijn bij hun acties eveneens omgekomen.

De avondklok houdt in dat er tussen negen uur 's avonds en zeven uur 's ochtends zonder waarschuwing zal worden geschoten ,,op alle rijdende voertuigen''.

De golf van aanslagen is volgens rebellenwoordvoerder Movladi Oedoegov ,,het begin van een grootschalige operatie teneinde de Russische agressor te vernietigen''. Hij claimt een bataljon van vijfhonderd vrijwilligers te hebben geformeerd ,,die bereid zijn te sterven voor de islam.'' In navolging van de Tsjetsjeense leider Aslan Maschadov heeft nu ook veldcommandant Chattab – via een tv-zender in Qatar – laten weten de Russische ,,bezettingsmacht'' voor het einde van de zomer ,,te onderwerpen aan de wil van de mujahedeen''.

De demonstratie van religieus fanatisme heeft in Rusland de hoop op een militaire overwinning de bodem ingeslagen. Generaal Valeri Manilov, de plaatsvervangend stafchef van de Russische strijdkrachten, roept weliswaar op tot het intensiveren van de strijd, maar vrijwel alle waarnemers onderstrepen de zinloosheid van zo'n strategie.

,,Waar zijn we in terechtgekomen'', zo vraagt commentator Leonid Radzichovski zich in de krant Segodnja af. Hij wijst erop dat de uitingen van islamitisch fundamentalisme, zoals de baarden en de bidkettinkjes van de rebellen, geen schijnvertoning zijn gebleken, maar dat er wel degelijk een jihad, een heilige oorlog, wordt gevoerd. ,,Het vechten tegen lieden die niet bang zijn voor de dood haalt niets uit.''

Opmerkelijk is de conclusie van de Nezavisimaja Gazeta dat een politieke oplossing geboden is. ,,Het alternatief betekent meer zinloos bloedvergieten aan beide zijden'', aldus de krant van de invloedrijke zakentycoon Boris Berezovski, die regelmatig bemiddelt bij gijzelaffaires door Tsjetsjeense bendes. ,,De militaire operatie is niet effectief gebleken tegen het uitroeien van het terrorisme'', zo concludeert het dagblad. Verschillende deskundigen signaleren een keerpunt in de krachtsverhoudingen. Maar lang niet iedereen is het eens met defensiespecialist Pavel Felgenhauer, die voorspelt dat ook deze Tsjetsjeense oorlog net als de vorige (1994-1996) in een nederlaag voor het Russische leger zal eindigen.