Internetservice groeit in Frankrijk als kool

Frankrijk heeft met zijn 5 miljoen Minitel-gebruikers en slechts 23 procent computerbezit bij de huishoudens last van een remmende voorsprong waar het gaat om Internet. Maar servicebedrijven zorgen nu voor een snelle inhaalslag.

Aan de kapstok hangen stropdassen. Klein blijk van een nieuwe cultuur. Bij Business Pace zijn de overhemdsboorden dasloos. Eigenaar en directeur Loïc Le Meur ontvangt zelfs in korte hemdsmouwen. Hij is 27, charmant, goedlachs, geduldig – en meervoudig miljonair. Het is zes uur 's avonds, hij komt net uit een vergadering, gaat straks naar een andere, want ,,uren tel ik niet'. ,,Ik heb twee kinderen met wie ik veel tijd doorbreng. Ik ga op vakantie wanneer ik zin heb, neem tussendoor dagen vrij, maar werk even gemakkelijk tot 's avonds laat door wanneer dat aan de orde is. Werken doe ik spelenderwijs, met maximale flexibiliteit en dat geldt voor alle medewerkers hier.' Een ontspannen glimlach.

Business Pace doet in ,,B to B': business to business. Het bedrijf is gespecialiseerd in `start-ups' op het internet, maakt websites voor bedrijven en wijst hen ,,de beste weg tussen het idee en de business op internet'. Dochterondernemingen ontstaan als vanzelf. Marketo.com is een veredelde Gouden Gids waarin bedrijven in een fractie van de tijd die dat voorheen kostte, de juiste, op hun specifieke eisen toegesneden leveranciers van diensten en producten kunnen vinden. Actibox draait op zelf-ontwikkelde software, die faxen, boodschappen op het antwoordapparaat en e-mails automatisch ,,vertaalt' en naar één e-mailadres stuurt. Hors Ligne legt, in het Frans en het Engels, onmiddellijk verslag van vergaderingen, congressen en andere evenementen van bedrijven.

Zijn fortuin maakte Le Meur met de verkoop van twee internetbedrijven die hij oprichtte toen hij in het derde jaar van de Hogere Handelsschool (HEC) zat. Eén van de twee, RapidSite.fr was een van oorsprong Amerikaanse site, die onderdak bood aan web-pagina's van kleine en middelgrote bedrijven. Hij besloot er een op Frankrijk gerichte site van te maken ,,want de Amerikanen hebben helemaal geen oog voor de kansen in Europa.'

France Télécom kocht het in 1997 opgerichte bedrijf twee jaar later voor 36 miljoen gulden, waarvan Le Meur een aanzienlijk deel weer investeerde in Business Pace. Hij geeft zichzelf nu een salaris van niet meer dan 12.000 gulden bruto per maand, want ,,ik heb een hekel aan verspilling'. Le Meur richt zich op bedrijven, omdat particulieren volgens hem niet bereid zijn te betalen voor de diensten die hij aanbiedt. Voordeel van het werken met bedrijven is ook, dat hij ,,helemaal geen ideeën hoeft hebben om behoeften te creëren'. Er gaan nu eenmaal duizend dingen fout in bedrijven: dát onderkennen en hen zijn hulp aanbieden is al voldoende voor handenvol werk. Een andere reden is het, in vergelijking met noord-west Europa, nog kleine aantal Franse huishoudens dat een computer bezit (23 procent) en het nog kleinere aantal (7 procent) dat gebruik maakt van internet (volgens een onderzoek van mei 1999 van Insée, het nationale bureau voor statistiek). In Duitsland bezat in 1996 29 procent van de huishoudens al een computer, in Finland in 1999 42 procent.

Frankrijk is bovendien slachtoffer van de wet van de remmende voorsprong door het ,,eigen' nationale internet, het begin jaren tachtig ontwikkelde Minitel-systeem, Nog altijd beschikken vijf miljoen Franse huishoudens over een Minitel-apparaat, maar de omzet beliep in 1996 slechts 2 miljard gulden, een fractie van de bedragen die wereldwijd met internet gemoeid zijn. Minitel heeft dan ook veel minder mogelijkheden. Toch werd het systeem lange tijd beschouwd als gelijkwaardig alternatief, een opvatting waaraan nationale trots niet vreemd was. De ,,bekering' tot internet kwam pas in 1998, toen in één jaar een miljoen computers verkocht werden.

Die omslag viel samen met de serieuze ontwikkeling van een beleid door de regering-Jospin voor internet: volgens de principes van de Franse revolutie, van vrijheid, gelijkheid en broederschap, zoals de premier niet naliet bij herhaling te benadrukken. Het Programme d'action gouvernemental pour la société de l'information richt zich dan ook op stimulering van computer- en internetgebruik in alle sectoren, van onderwijs (de computerdichtheid op Franse scholen behoort tot de hoogste ter wereld) via het ambtelijk apparaat tot het bedrijfsleven. Grote aandacht is er voor research en innovatie en voor de complexe juridische status van internet-activiteiten en de strijd tegen cyber-criminaliteit.

Fiscale aftrek bij de aanschaf van een computer door particulieren kent Frankrijk niet, wel zijn er fiscale, financiële en administratieve voordelen voor bestaande bedrijven die internet-activiteiten ontwikkelen en voor nieuwe start-ups. In de tweede helft van 1999 werden 4.036 nieuwe bedrijven opgericht die zich toeleggen op technologische vernieuwing, een toename van 10 procent vergeleken bij dezelfde periode in `98. Driekwart van de nieuwe bedrijven zijn actief in de IT- of telecomsector.

Niet alleen beschouwt de regering-Jospin de ontwikkeling en stimulering van de nieuwe economie als een voorwaarde voor aanhoudende economische groei, ook ziet zij die als dé manier om jongeren aan werk te helpen.

Loïc Le Meur acht het beleid van de overheid noodzakelijk om de rechtspositie van arbeiders in fabrieken te regelen. Maar voor hem en zijn 160 medewerkers (waarvan 110 in Frankrijk, 20 in Azië, 15 in Engeland en de overige in Spanje, Italië en België) zijn ontslagwetgeving, 35-urige werkweek en kinderopvangregelingen, net als de stropdassen, relieken uit een antieke cultuur. Hoe, wanneer en waar men werkt doet er niet toe, als het resultaat maar goed is. En stimuleringsmaatregelen voor internet en de aanschaf van computers? Subsidies voor start-ups? Le Meur weet van niets en hij wil het ook niet weten. Geamuseerd: ,,In de tijd, dat je het juiste loket hebt gevonden en heel misschien een bedragje hebt weten los te peuteren, kun je al een winstgevend bedrijf hebben opgezet.'