45 toeren

,,Mijn liefde voor de 45-toerenplaat begon in 1963, toen ik in de friettent voor het eerst She loves you van The Beatles hoorde. Mijn eerst plaatje was Shakin' all over van The Guess Who. Singles die je op Radio London hoorde, vond je voor een gulden in de uitverkoopbakken bij V&D. Toen al ben ik begonnen met het verzamelen van curiosa. Ik kocht in de uitverkoop Bob Dylan-epeetjes, die nu goud waard zijn. De elpee heeft het bij mij nooit gewonnen van de magische drie minuten van de 45-toerensingle. Zo'n plaatje dwingt je tot intensief luisteren, want je moet steeds weer een nieuwe uitkiezen en opzetten. De vormgeving en typografie van de hoesjes geven een prachtig tijdsbeeld. Bovendien vind ik vinyl vele malen aantrekkelijker dan het nep-plastic waar cd's van gemaakt zijn. Toen rond 1991 de single ophield te bestaan, werd het voor mij alleen maar leuker. Die antiquarische belangstelling heb ik ook altijd voor boeken gehad. Als het uitverkocht is, begint het echte zoeken.'

Platenverzamelaar Vic van Reijt, samensteller van de liedtekstenbundels Toen wij van Rotterdam vertrokken en Ik ben blij dat ik je niet vergeten ben, stelde eind vorig jaar voor Het Parool een Top 100 samen van de mooiste Nederlandstalige 45-toerenplaten, van Conny van den Bos met Ik ben gelukkig zonder jou tot de onder anderen door Wim Sonneveld uitgevoerde evergreen Aan de Amsterdamse grachten. Binnenkort verschijnt Van de Reijt's singlekeuze in boekvorm en als cd-box. Paradiso organiseert een Nacht van de 45 Toeren, waarbij liedjes uit de Top 100 worden uitgevoerd door Nederpop-prominenten als Ramses Shaffy, Bob Fosko, Mieke Stemerdink en Huub van der Lubbe.

,,Criteria voor mijn Top 100 waren dat tekst én melodie van Nederlandse origine moesten zijn en dat de liedjes op vinyl zijn verschenen. Manuela van Jacques Herb doet niet mee omdat het een vertaling is. Sinds mijn studententijd heb ik een zwak voor cabaret en camp, zoals Corry & de Rekels met Huilen is voor jou te laat. Mijn generatie, van de geboortegolf vlak na de oorlog, moest nog niets hebben van dat repertoire. In Amsterdam hoorde je Nederlandstalige muziek eigenlijk alleen op plekken als café De Twee Zwaantjes, waar meezingen met Johnny Jordaan en Willy Alberti hoorde bij de operettecultuur. De echte omarming van het Nederlandse lied door de jongerencultuur is pas in de jaren tachtig begonnen met André Hazes.

,,De ware evergreens van de Nederlandstalige popmuziek blijken niet per definitie de grootste hits. Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder van Ramses Shaffy heeft Sammy in bekendheid overtroffen. Aan de Amsterdamse grachten, de nummer één in mijn Top 100, heeft zelfs helemaal nooit in de hitparade gestaan. Het is een soort rechtvaardigheid in het collectief geheugen, dat die nummers nu veel beroemder zijn dan ze in hun tijd waren. Iedereen kent 't Kleine café aan de haven van Vader Abraham, maar het heeft me nog heel wat moeite gekost om daar een single met een gaaf hoesje van te vinden. Als ik daar 75 gulden voor had moeten betalen, zou ik het grif hebben gedaan.'

Nacht van de 45 Toeren: 4/7 Paradiso, Amsterdam. Vic van de Reijt's Top 100 verschijnt in boekvorm

(inclusief bonus-cd) bij Nijgh & Van Ditmar, ISBN 90 388 6339, f39,90. Van de Reijt licht zijn keuze toe in het radioprogramma Uitgelicht, elke zondag om 19.04 uur op Radio 2.