Z-notities

Amok en straf

Het hoort bij geglobaliseerd voetbal: drank, gebrul, rellen, gevechten, vernielingen en arrestaties van honderden Engelsen die per transportvliegtuig of ferry over de Noordzee naar hun land worden teruggestuurd, schuldig of niet. Dan volgen de boze regeringsverklaringen en de beloften voor beterschap.

Charleroi en Brussel in 2000 werden voorafgegaan door geweld in Istanbul, in Kopenhagen, in Marseille in 1998, op Trafalgar Square in 1996, in Stockholm in 1992 en in Cagliari in 1990. Kunnen regeringen meer doen?

Na dit voetbalgeweld gaan stemmen op om mensen die als hooligan te boek staan zonder vorm van proces het paspoort af te nemen. Ook dus van iemand die toevallig tijdens het geweld op de verkeerde plek stond. Zouden inlichtingendiensten beter zijn dan aanklagers die hun bewijs vaak voor de rechter niet rond krijgen? Stel je voor dat alle BVD-dossiers van de Koude Oorlog tot onmiddellijke straf hadden geleid.

De Britse regering is nog niet voor de druk is bezweken. Terecht, want ze konden niet eens de reeds veroordeelde hooligans binnen de grenzen houden. De Duitse politie hield honderden Duitse supporters tegen aan de westgrenzen van de Benelux. Op grond van de registratie van inlichtingendiensten. Ze zeggen toch allemaal dat ze onschuldig zijn en de Duitse overheid hoeft niets te bewijzen. Het beginsel liever tien schuldigen laten gaan dan één onschuldige opgesloten, wordt verlaten. Voetbal gaat voor de rechtsstaat.

Smokkel en straf

De ontdekking van 58 doden ten gevolge van mensensmokkel in een koelwagen versterkte de oproep van regeringsleiders tot meer Europese, justitiële samenwerking. Premier Kok wees op het in Den Haag gevestigde Europol, dat onderbenut is. Het mooiste zou een Europese FBI zijn maar daar hoort een Europese democratie tegenover te staan. Wie controleert de controleurs?

Ruzie joodse tegoeden

Een nieuw conflict over de uitbetaling van joodse tegoeden bewijst hoe moeilijk het is om historisch onrecht met geld af te doen. De betalende financiële instellingen hebben in het verleden de joden onrecht aangedaan maar lang niet altijd de rechthebbende oorlogsslachtoffers en hun kinderen, dus de betalingen zijn strict genomen geen restitutie. Wie heeft er dan recht, alleen joodse oorlogsslachtoffers en hun kinderen of ook de onderhandelende joodse organisaties?

Binnen het Centraal Joods Overleg is een conflict uitgebroken over de verdeling van de in totaal 764 miljoen gulden die bij de Nederlandse overheid, banken en verzekeringen zijn opgehaald. De federatie van de Shoa-overlevenden (Foso) heeft het akkoord verworpen en is uit het adviescollege gestapt. Er zou teveel geld gaan naar joodse en Israëlische organisaties en naar kinderen uit gemengd joodse huwelijken die minder hadden te verduren, klagen de Shoa-overlevenden in een open petitie.

De onderhandelaars van het Centraal Joods Overleg waren volgens de klagers geen holocaust-overlevenden en daarom worden de klagers gesteund door het Joods Wereldcongres dat de betalingen met een boycotdreiging in Amerika had afgedwongen. De slachtoffer-organisaties moeten nu volgens het Joods Wereldcongres hun goedkeuring geven. Het uitblijven daarvan werpt vragen op over de status van het akkoord.

Het Centraal Joods Overleg wil alle joodse oorlogsslachtoffers en hun kinderen vergoeden maar er gaat tot 20 procent af voor joodse organisaties en voor internationale hulp. In 1953 kregen beroofde joden al hun aandelen terug op tien procent na. Die ingepikte tien procent, twaalf miljoen, wordt nu volgens het akkoord zeker ruim twintigvoudig terugbetaald door de banken maar er zijn veel te weinig mensen over met claims. Het meeste geld moet worden verdeeld over joodse organisaties en oorlogsslachtoffers, wat hun financiële bezit ook was indertijd. Dat geeft weinig houvast.

Golf voor het volk

Deze week was het tjokvol in de Dousberg, het enige openbare openluchtzwembad in Maastricht. Het gemeentebestuur wil het open zwembad, de ruime ligweide en de camping sluiten zodat een projectonwikkelaar er een golfveld, een hotel en vakantiehuisjes kan aanleggen. Iedereen krijgt toegang, motiveerde CDA-wethouder Bovens. Zou het gemeentebestuur gratis golfsets uitdelen aan kinderen? Als zo iemand in het water valt, kan hij in ieder geval golfen.

Buurten zijn opgestaan tegen sluiting van het zwembad en middenin de hittegolf heeft het gemeentebestuur de uitverkoop een paar maanden uitgesteld. Uniek is het sluitingsplan niet. Overal proberen gemeenten te beknibbelen op publieke zwembaden. Het is waar, mensen willen tropische golfbaden. Maar niet iedereen kan daar op de achterbank van de Volvo heen. Het aantal openluchtbaden daalde in zes jaar van 290 naar 245 (CBS) maar het bezoek stijgt.

De ligweide van het Amsterdamse Bredius-bad moet ruimte maken voor een Golden Tulip hotel. De bijnaam `Turkenbad' maakt duidelijk wie er moet inschikken. Juist nu het zo goed gaat, heeft de gemeente er minder voor over. Projectontwikkelaars zeggen watertandend dat de gemeente dief is van de eigen portemonnee bij deze grondprijzen. Sportterreinen moeten te gelde worden gemaakt. Het verdiende geld kan dan worden gestoken in containers voor Jongeren Ontmoeting Plaatsen, want de jeugd moet ergens heen.

Een golfbaan in plaats van een zwembad is in de stijl van het Limburgse CDA dat een rijke geschiedenis kent van fantastische deals met projectontwikkelaars. Golf voor het volk maar wat voor volk.

Dank u voor de dood

Een luxe-jeep is veiliger dan een gewone auto, tenminste voor de inzittenden. Alle mensen buiten de jeep, of ze nu autorijden, lopen of fietsen, hebben bij een ongeluk een groter risico op letsel of dood dan bij een aanrijding met een gewone auto. Wie een luxe-jeep op zijn weg tegen komt, moet dubbel uitkijken. De jeepbestuurder waant zich veilig en kan zich nonchalanter gedragen.

Ook de moderne vredeshandhaving is veilig voor de dienstdoende militairen maar des te gevaarlijker voor anderen. Sterker nog, piloten menen niet alleen zichzelf maar ook de bevolking te beschermen door te bombarderen. De bescherming van de bevolking van Zuid-Irak tegen Iraakse vliegtuigen vergt bombardementen van Amerikaanse en Britse patrouillevliegtuigen op Iraakse luchtafweer maar heel vaak op onschuldige burgers. Boven Zuid-Columbia woedt met hulp van Nederland een war on drugs, met weinig effect maar dodelijk voor de bevolking. In Netwerk vertelden boeren uit de streek hoe zij en hun kinderen vergiftigd worden door de sproeivliegtuigen die de coca-oogst moeten vernietigen. Twee mannen vertelden hoe hun dochters stierven door het gif. Twee broers gingen over tot de verbouwing van cocaïne nadat hun bananenplantage door het sproeivliegtuig was verwoest. Agent Orange 2. Nu steunen ze de plaatselijke guerilla.

Amerikaanse vliegtuigen die in Zuid-Colombia opereren mogen gebruik maken van Curaçaose vliegbases. Binnenkort wordt het akkoord van Nederland met de Amerikaanse regering voor tien jaar verlengd. Hindert niet, de vliegtuigen zouden alleen aan verkenning doen. Of dat nu waar is of niet, maakt het uit of Nederland meewerkt aan de gif- en schietraids zelf of aan de verkenning die daaraan vooraf gaat?