`VN moeten ingrijpen om Molukse levens te redden'

De burgeroorlog in het noorden van Halmahera in de Molukken is opnieuw opgelaaid. `Wahid weet wie hier achterzit.'

Volgens socioloog dr. Tomagola, Molukken-adviseur van de Indonesische vice-president Megawati Soekarnoputri en zelf een moslim uit het district Galela op Halmahera, werkt de islamitische strijdgroep uit Soa-Sio die maandag het dorpje Duma verwoestte nauw samen met de Laskar Jihad; uit Java aangevoerde moslimstrijders. De socioloog: ,,De aanvallers waren plaatselijke moslimstrijders, maar zij worden met raad en daad bijgestaan door de nieuwkomers uit Java en Zuid-Sulawesi. Hun komst vormde een opsteker voor de lokale vechtersbazen en veroorzaakte paniek onder de Molukse christenen. De meeste Laskar Jihad zijn actief op Ambon. Op het Noordmolukse eiland Ternate zijn er ongeveer honderd en enkelen van hen zijn nu in Galela.''

Tomagola sprak maandag met Mursal, de commandant van de moslimstrijders uit Soa-Sio, die op de dag van de aanval op Duma `voor overleg' in Jakarta was. ,,Volgens hem waren er twee motieven voor deze actie. Allereerst koestert de moslimgemeenschap van Halmahera nog wrok over de moordpartijen die in december en januari door christenen zijn aangericht onder moslims in Tobelo. In de tweede plaats willen zij dat de moslimdorpen die daarna door christenen zijn bezet, worden teruggegeven en dat de moslimvluchtelingen, die nu bivakkeren op Ternate, terugkomen naar Noord-Halmahera. Toen ik hem vroeg of een en ander niet vreedzaam kan worden geregeld, zei hij: `men doet maar, maar wij doen het met de wapens'.''

Krijgen de Laskar Jihad in de Molukken steun van militairen?

,,Ik beschik over inlichtingen dat zes leden van het plaatselijke `apparaat' hebben geholpen bij de bestorming van Duma. Eén van hen heeft de rang van luitenant. Het veiligheidsapparaat houdt zich dus niet alleen afzijdig, het valt zelf aan! Dat verhaal over logistieke problemen is onzin. President Wahid weet precies welke drie-sterren-generaal de Laskar Jihad steunt. (Tomagola noemt de naam, maar wil die niet vermeld zien). Ikzelf ben ooit door hem bedreigd nadat ik in een interview had gezegd dat de sleutel voor een oplossing van de kwestie-Molukken bij het leger ligt. Toen de Laskar Jihad erin slaagden uit te varen vanuit Surabaya gaf Wahid de minister van Verbindingen, generaal b.d. Agum Gumelar, opdracht hen tegen te houden. Gumelar zei toen: `Kom nu toch, meneer de president, u weet zelf wie hierachter zit. Arresteer hem!' Toen zweeg Wahid. In de krachtmeting tussen hervormingsgezinde militairen en officieren die vasthouden aan de status quo, legt de president het kennelijk af.''

Is de christengemeenschap van Halmahera in gevaar?

,,Die is in groot gevaar. Want Wahid heeft deze militaire intriganten niet in de hand. Bovendien is hij druk doende zijn politieke huid te redden in het zicht van de augustuszitting van het Volkscongres.

,,Ik ben dan ook van mening dat de Verenigde Naties actief moeten ingrijpen om Molukse levens te redden. Als moslim uit Galela maak ik me grote zorgen over mijn christelijke streekgenoten. Deze slachtingen... Het is verschrikkelijk''.

Tomagola, een nuchtere academicus, huilt.