Waar liggen de belangen van de Hoge Raad?

Kluwer is de hofuitgever van het juridische establishment in Nederland. Veel leden van de rechterlijke macht, tot aan de Hoge Raad, verzorgen er vakpublicaties. Maar dat betekent niet dat zij niet meer onpartijdig zouden zijn in rechtsgedingen waarin deze uitgever is betrokken. Dit zegt het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg.

Dit hof heeft een klacht afgewezen die tegen de Hoge Raad was ingediend door H.J.Sassen, die een geschil heeft met Kluwer over de vergoeding voor een computerprogramma voor de berekening van alimentaties. Een andere klacht tegen ons hoogste rechtscollege is nog in Straatsburg in behandeling. Deze betreft een verzekeringskwestie waarover twee leden van de Hoge Raad oordeelden die een gehonoreerde functie hebben in de raad van tucht van het verzekeringsbedrijf.

Sassen had zich tot de Hoge Raad gewend omdat rechters in zijn taak tegenstrijdige beslissingen zouden hebben genomen. Hij vond dat sprake was van op 'n minst een schijn van partijdigheid aangezien de meeste van de rechters in de betrokken gerechten een contractuele relatie met Kluwer hebben.

De Hoge Raad zelf ging volgens de klager helemaal niet vrijuit. Dat begon met de Advocaat-Generaal (AG) die zoals gebruikelijk een advies uitbracht in deze zaak. De AG is een onafhankelijk lid van het Openbaar Ministerie, maar Sassen merkte op dat hij in een vorige functie Kluwer-auteur was geweest. Sterker nog, vier van de vijf leden van de kamer van het hoogste rechtscollege die zijn klacht afwees, waren rechters die werk publiceerden bij Kluwer of andere uitgevers van het concern.

Het hof in Straatsburg vindt de eis van Sassen dat geen rechter die banden heeft met Kluwer bij de beslissing over zijn zaak betrokken mocht zijn, te ver gaan. De wet laat alleen ruimte voor het indienen van concrete bezwaren tegen indviduele rechters. In de zaak van het verzekeringsbedrijf hebben zowel de scheidende president van de Hoge Raad mr.S.K. Martens als de nieuwe president mr. E.Haak de nevenfuncties verdedigd. Zij hebben deze ook zelf vervuld.

In het dagblad Trouw trok Haak twee maanden geleden de grens bij ,,commissariaten bij bedrijven, vanwege eventuele belangenverstrengeling, en professoraten. Je weet maar nooit, tenslotte, wat je op college allemaal voor dingen gaat zeggen''. Dat laatste zou toch nog lastig kunnen worden voor het lid van de Hoge raad mr. G.J.M. Corstens, auteur van het handboek Het Nederlands strafprocesrecht. Het is een uitgave van Gouda Quint, onderdeel van het Kluwer-concern.