`Klant wil goedkope pillen'

Lichte geneesmiddelen, zoals pijnstillers, moeten in de supermarkt te krijgen zijn, vinden supermarkten. Drogisten protesteren. Eén supermarkt begint alvast een prijzenoorlog. ,,Als je op kaas mag concurreren dan ook op paracetamol.''

De bewoners van het Noord-Hollandse dorp Anna Paulowna zullen maandag naar de C1000 supermarkt sprinten. Althans, dat verwacht supermarkt-ondernemer A. Sikking, die morgen de eerste advertentie plaatst – paginagroot – in de Zondagskrant voor afgeprijsde geneesmiddelen. Twintig dragees IBU Profen voor maar 3,50 gulden. Dertig dragees laxeermiddel voor slechts 3,95 gulden. Paracetamol die bij de drogist 2,89 gulden kost, is bij hem te krijgen voor 1,69 gulden. ,,Op één plek inkopen, vindt iedereen makkelijk'', zegt Sikking. ,,En bovendien is het hier goedkoop.''

Sikking is een pionier, met zijn prijzenoorlog tegen de lokale drogisten. ,,Als je op kaas mag concurreren, dan ook op paracetamol'', zegt hij stellig. Eigenlijk mogen supermarkten van de drogistenbranche geneesmiddelen niet afprijzen. Dat is taboe omdat klanten zo worden aangespoord om veel pijnstillers of laxeermiddelen in te slaan. Maar Sikking houdt van ,,gezonde marktwerking''.

Bovendien staat er niet altijd een gediplomeerde drogist achter de geneesmiddelentoonbank in de grote supermarkt (2.000 vierkante meter) van Sikking. Maar over een maand heeft zijn assistente het verplichte diploma, verzekert ze. Sikking liep altijd al graag voor de troepen uit. ,,Twee maanden voordat de wet over sluitingstijden inging, ben ik al tot acht uur 's avonds open gebleven. Geen rechter die zoiets dan nog verbiedt.''

Hij voelt zich gesteund door het advies van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), eind februari, aan minister Borst (Volksgezondheid) om zogeheten `zelfzorggeneesmiddelen', zoals pijnstillers en hoestdranken, vrij te laten verkopen in supermarkt of benzinestation. Nu worden ze nog uitsluitend verkocht door gediplomeerde drogisten. Maar het CBG verwacht dat de prijzen van lichte geneesmiddelen omlaag zullen gaan als supermarkten ze ook mogen verkopen. Vandaar dat Sikking in dikke letters boven zijn advertentie heeft laten schrijven: `Minister Borst, u wordt op uw wenken bediend.'

Nederland vormt met Groot-Brittannië en Ierland al een uitzondering in Europa. In de meeste Europese landen mogen uitsluitend apothekers geneesmiddelen verkopen, ook medicijnen waar geen doktersrecept voor nodig is.

Het advies van het CBG gaat verder dan zelfs ondernemer Sikking doet: als het aan hen ligt, mogen de geneesmiddelen in de schappen tussen de soep en de hagelslag liggen, mits de supermarkt een vergunning heeft en niet verkoopt aan kinderen van onder de veertien of zestien jaar. Wel moeten er grenzen worden gesteld, vindt het adviescollege. Het zou alleen moeten gaan om pijnstillers, een deel van de hoestdranken, verkoudsheidsverlichtende middelen, anti-diarreemiddelen, maagzuurmiddelen en vitamines.

Maar de drogistenbranche verzet zich hevig. Die bestaat uit 3.550 zelfstandige drogisterijen en winkels van ketens zoals Etos. Samen verkopen zij 70 procent van de `zelfzorggeneesmiddelen' in Nederland. Waar blijft hun bestaansrecht als alle geneesmiddelen die de patiënt niet bij de apotheek hoeft te halen, gewoon in de supermarkt liggen?

Bovendien zal de consument te veel en verkeerd gebruik maken van geneesmiddelen, zonder deskundig advies van een drogist, zo betoogt de drogistenfederatie Pharmacon. Zowel zelfstandige ondernemers als ketens zoals Kruidvat zijn lid van Pharmacon, die vergunningen verstrekt en drogisten-examens afneemt. Juist met behulp van het ministerie van Volksgezondheid heeft Pharmacon de afgelopen jaren hard gewerkt aan die opleiding en het vergunningensysteem, zegt de branche verontwaardigd.

,,Pijnstillers zijn geen broodbeleg, maar middelen met een farmacologisch effect, waarmee op zijn minst zorgvuldig moet worden omgegaan'', zegt ook Loek Kessler, voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Drogisten Bond. Nu kan de drogist vragen van klanten beantwoorden en weigeren om meer dan drie doosjes pijnstillers mee te geven, bijvoorbeeld.

Sikking is niet onder de indruk van die argumenten. ,,Ten eerste ken ik ook mijn verantwoordelijkheid; ik leg de pillen niet in de schap naast andere producten zoals brood. En als iemand een gevaarlijke dosis paracetamol wil kopen, dan kan die toch ook naar zes verschillende drogisten?''